SIDIKA AVAR'IN KIZ ENSTİTÜSÜ TOKAT KIZ ENSTİTÜSÜ


Bu makale 2020-02-08 13:40:18 eklenmiş ve 1415 kez görüntülenmiştir.
Hasan AKAR

“Kızımı da götür, AVAR!..Tunceli ve Bingöl Dağlarının en meşhur cümlesidir.

O yol vermez, geçit tanımaz dağları at sırtında tırmanır. Dağ köylerinden, Atatürk'ün söylediği gibi bazen hiç Türkçe bilmeyen çoğu esmer köy kızlarını toplar, onları kendi ceketine sarıp mektebine götürür.

Hiç Türkçe bilmediği halde şehre Avar'ın okuluna gelen kızı bir kere de üç dört sene sonra görürüz. Ben bir insanı yaratma mucizesini Elazığ Kız Enstitüsü'nde gözlerimle gördüm.”

Gazeteci Hikmet Feridun Es'in 1957 yılında Hayat Mecmuası'nda “Kızımı da Götür” başlığıyla yayınladığı bir bölümden Sıdıka Avar gibi eşiyle gezdiği bu yöreyi dolaşıp, gezdikten sonra yayınladığı makaleden kısa bir bölüm aktardım.

Kimdir, Atatürk'ün bile artan misyoner şikâyetleri üzerine huzuruna çıkarılan ancak görüşmeden sonra Atamızın:

-Git memleketin içine gir, dağ köylerine uzan, orada bizden ışık bekleyen, yarının annelerini göreceksin! Dediği Tokat Kız Enstitüsü'nün kurucusu bu Sıdıka Avar?

 

 

1922'de Çapa Kız Öğretmen Okulu'ndan mezun olduktan sonra Beşiktaş Çerkez Mektebi'nde göreve başlamıştır. İzmir Musevi Mektebi ve Amerikan Kız Koleji Türkçe Öğretmenliği,1929 yılında başarılarından dolayı Ankara'ya çağrılarak Keçiören ve Necati Bey İlkokulu'nda görev aldı.1937'de Ankara Gazi Eğitim Enstitüsü Edebiyat Bölümünü bittirerek Bolu Kız Enstitüsü'ne atandı.

Onun asıl başarısı 1939 yılında Elazığ Kız Enstitüsü Öğretmenliğine atanmasıyla başlar.1942 yılında Bakanlık ani bir kararla onu Tokat Kız Enstitüsü kurucu müdürlüğüne gönderir.

Tokat'ta 16 ay görev yapan Avar Ankara'da Milli Eğitim Bakanlığı'na uğradığında Milli Eğitim Bakanlığı Müsteşarı Nurettin Boyner:” Seni Tokat'ta denedik” diyecektir.

Avar, 1942 Ekim ayının son haftasına kadar açılışı bir türlü yapılamayan Tokat Kız Sanat Enstitüsü'nde kurucu müdür olarak göreve başlar. İlk gelişinde bir hafta kadar İspirli Ailesi'nin misafiri olur.(Bu aileden Mualla İspirli onun ilk öğrencilerinden biri olacak, İspirli'nin Ankara Kız Teknik Öğretmen Okulunu mezuniyetinden sonra atandığı Elazığ'da 1950 yılında onunla birlikte Elazığ Kız Enstitüsü'nde birlikte mesai yapacaklardır. Ayrıca Mualla İspirli (Yamanoğlu) Tokat'ta mezun olduğu Kız Enstitüsü'ne 1962 yılında öğretmen olarak tayin edilmiş, burada müdür yardımcılığı ve 1975-1983 yılları arasında okul müdürlüğü yapmıştır.)

Okul, Setenciler Sokağı'nda terk edilmiş dört katlı eski bir Ermeni konağıdır. Tokat'ta bu okula tayin edilmiş on beş öğretmen de eşrafın evlerinde kalmaktadır. Daha sonra okulun onarımı tamamlanınca burada yatılı kalmışlardır.

Öğretime açık sandığı okula gelen Avar'ın önce morali bozulur ama süratle kendini toplar. Yıl içindeki bütün yoğun çalışmalara rağmen okulun hala tamire muhtaç sınıfları, camları takılacak çerçeveleri, onarılacak bölümleri vardır. Ayrıca henüz badanası bile yapılmamıştır.

Avar, bir amele gibi kollarını sıvar, 1942 depremindeki başarılarıyla bilinen Vali İzzetin Çağpar'la görüşüp tamirat konusunda yardım ister. İşçilerin başında durur, aldığı izinle okulda kalmaya işleri takip etmeğe çalışır. Haktan da onarım ve eşya konusunda büyük destek bulur. Bu arada zaman buldukça kapı kapı dolanıp okula öğrenci toplar. Tokat'a gelişinden on dokuz gün sonra okul mütevazı bir törenle açılır.

Okul düzene konulunca 16 Haziran 1943'te tayini eski görev yeri Elazığ kız Enstitüsü Müdürlüğü'ne çıkar. Tokat halkı çok üzülür tayinini durdurmak için çalışırlar ama Avar'ın gönlü Elazığ'dan yanadır. Çünkü Doğudaki kız çocukları onu beklemektedir.

1950 yılında Amerika Dışişleri Bakanlığı'nın özel davetlisi olarak Amerika'da 5 ay kız meslek eğitimi ve akşam sanat okullarının konumunu inceler.1954'de MEB Kız Teknik Öğretim Genel Müdürlüğü, Şube Müdürlüğü,1960'da Kız Teknik Öğretim Genel Müdürlüğü yapar 1967 yılında emekli olur.1979 yılında vefat eder.

İşte Tokat Kız Enstitüsü'nün ilk kuruluşu ve kurucu müdürü Sıdıka Avar'ın hikâyesi özetle budur. Böylesi değerli bir eğitimci bu okulu zor şartlarda kurmuş ve Türk Milli Eğitimine, Tokat'a adeta armağan etmiştir.

Enstitü, binanın zamanla yıpranması üzerine 1962-1964 yılları arasında geçici olarak Yeşilırmak İlkokulu'nun üst katına taşınır. Zamanında Tokat'ın en görkemli ve sağlam binası olan bugünkü okulu yapılınca da 1964-1965 öğretim yılında burada eğitimine devam eder.

 

 

Tokat'ta 78 yıldır eğitim veren, binlerce öğrenci yetiştiren bu okul şehrin kültür hayatında önemli bir yer edinmiş kurumlardan biridir. Eğitimle birlikte mesleki çalışmalar, folklor, turizm, spor alanında da Tokat'a büyük katkıları olan bir okuldur.

2019-2020 Öğretim yılında Aile ve Tüketici Hizmetleri, Bilim Teknolojileri, Çocuk Gelişimi ve Eğitimi, El Sanatları Teknolojisi, Giyim Üretimi Teknolojisi Alanlarında eğitim veren okulda 70 öğretmen görev yapmaktadır. 500 öğrencinin eğitim gördüğü okulun bünyesinde ayrıca Mesleki Açık lise ve Uygulama Ana sınıfı bulunmaktadır.

Şimdi bin bir emekle, güç şartlarda kurulan, şehre seksen yıldır kimlik kazandıran bu okulun adı sanı ortadan kaldırılmak istenmektedir. Şehirlerin planları gereği ya da mevcut okul binasının inşa ömrünü tamamlayıp ihtiyaca cevap verememesinden dolayı belki yıkılmak istenebilir ama onun yerine şehrin uygun bir yerinde ya yeniden inşa edilmeli ya da bulunan bir binada eğitimine devam etmelidir.

Elazığ'da Sıdıka Avar Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi o şehrin kimliğiyle birlikte yaşarken onun gibi değerli bir eğitimcinin kurduğu Tokat Mahperi Hatun Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi'ne dokunulmamalıdır.

Yorumlar
Adınız :
E-Mail :
Başlık :
Yorumunuz :
Güvenlik :
Değiştir  
Toplam 0 yorum. Tüm yorumları okumak için tıklayın.
Diğer yazıları...
Köşe Yazarları
 ‹ 
 › 
250