erotik izle yeni film yeni film antalya escort porno antalya escort

NİKSAR YAYLALARI - 1 -


Bu makale 2015-07-16 00:00:20 eklenmiş ve 1502 kez görüntülenmiştir.
M. Necati GÜNEŞ

TÜRKLERDE YAYLA KÜLTÜRÜ

 

Tarihte hayvancılığa bağlı olarak göçebe bir hayat tarzını benimseyen Türkler, Orta Asya'da yayla hayatını yaşıyorlardı.Türklerin yaşadığı yer olan Orta Asya doğal yapısı itibariyle Türkleri göçebe bir hayat sürmeye zorlamıştı. Göçebe bozkır yaşantısı Türklerin mücadeleci ve pratik olmasını sağladı. Göçebe yaşam tarzı bozkırdan kaynaklanan bir zorunluluktu. Zira Orta Asya tarıma elverişli bir bölge olmadığından Türkler hayvancılıkla geçimlerini sürdürüyorlardı. Hayvancılıkla hayatlarını sürdüren Türkler için hayvanlarına ot ve su bulmaları adeta bir zorunluluktu ve bu zorunluluktan dolayı yaz aylarında yüksek (yayla) ve engin yerlere göç etmişlerdir. 

 

Göç esnasında Türkler kağnı ve develeri kullanıyorlar ve yaylalarına şarkılar türküler söyleyerek çıkıyorlardı. Türkler mayıs ayı sonları gibi yaylalara çıkıyorlar ve buralarda yaklaşık olarak dört ay kadar kalıyorlardı. Bu süre zarfında geçimlerini sağlamak için yağ, süt, peynir ve yün elde ediyorlardı. Sonbahara doğru yükseltisi daha az olan yerlere inen Türkler göç yollarında kurulan panayırlarda hayvansal ürünlerini satıyorlardı.  

 

Selçuklu Çağrı Bey'in Anadolu'ya yaptığı seferler sonucunda  buranın Türkler için ideal bir yurt olacağını belirtmesi ve Malazgirt Zaferi sonucu Anadolu'nun fethi ile Anadolu Türk Yurdu haline gelir. Yaylak kışlak geleneğine uygun bir coğrafyaya sahip olan Anadolu'da Yayla kültürü aynen devam eder. Yaylacılık geleneği, bugün de özellikle Doğu Anadolu, Karadeniz ve Toroslar'da yaygın bir şekilde sürdürülmektedir.

 

Niksar, hayvancılığın ciddi sayılabilecek ölçüde yapıldığı bir bölgedir. Özellikle göçerlerin çiftliklerdeki hayvancılık faaliyetinin bir yanıyla temel aktivite olarak ortaya çıktığı da görülmektedir. Şehir merkezinde sınırlı olan hayvancılık köylerde daha yaygın olarak yapılmaktadır. Hayvan cinsleri de bölgenin coğrafi yapısıyla ilgilidir. Yüksek rakımlı köylerde küçükbaş hayvancılık yaygınken, ovaya yakın köylerde büyükbaş hayvanların yoğunluk kazandığı göze çarpmaktadır.

 

GÖÇERLER ÇİFTLİKLER


Köylerde yoğun olmak üzere şehir merkezindeki bir takım ailelerde hayvancılıkla uğraşıyorlar ve yaylalara çıkıyorlardı. Ama asıl yaylacılar, tek uğraşları  hayvancılık olan ve yazın yaylalarda kışın da ovada kiraladıkları çiftliklerde yaşayan göçerlerdi. Aslında göçerlerin yaşadıkları bu çiftlikler genellikle şehirde oturan zengin ailelere aittir. Fakat göçerler tarafından buralar kiralanarak hayvancılık yapılmıştır. Dolayısı ile bu çiftliklerde mevcut hanelerin toprakları yoktur. Bu göçerler zaman içerisinde toprak sahibi olmaya başlamış ve 19. yüzyılın sonlarında buralar tamamen köy haline dönüşmüştür. 1840 yılında Niksar Ovası'nda bulunan Göçer Çiftlikleri ve hane sayıları şöyledir. Leğen Çiftliği (5), Gümüşlük Çiftliği (13), Çor Çiftliği (12), Gemici Çiftliği (11), Çalkara Çiftliği (25), Çiftlik-i Taşra Kirtanoz (5), Tevatir (5), Niksar Kasabası (10)

 

Niksar merkezde oturup hayvancılık yapanlar, 1861 yılında Kaymakamlık teşkilatının kurulmasıyla şehir dışına çıkarılmışlardır. Mesela nüfus kayıtları Niksar Hamamcı mahallesinde kayıtlı olan Mudinoğulları (Ergüdenler) Yataklar'a (Modikli kümesine), yine aynı mahallede kayıtlı olan Ağcaoğulları (Akçalar), Kasımoğulları (Şahinler) ve Kadıoğulları (Kılıçlar) Hüseyingazi (Tis) köyüne taşınmışlardır. 

 

NİKSAR YAYLALARI:

KELTEPE'NİN GÜNEYİNDEKİ YAYLALAR


1. Mağdut Obası: Niksar'dan Ergüdenler (Modiklililer - Mudinoğulları) ve Kürtlerderesi'nden Yüzbaşıoğulları(Yücerler) ve Yüzgeçler

2. Çamlı Oba (Şamlı Obası-Şanlı Oba): Niksar Akpınar Mahallesinden Kasımlılar, Hüseyingazi Köyü'nden Kasımoğulları (Şahinler)

3. Yelli Oba: Niksar'dan Celepoğulları, Akpınar Mah.'nden  Ayazmalılar (Gerdanoğulları), Hüseyingazi'den Akça ve Kılıçlar, Işıklı Köyü'nden Tenevli ve Karabayır mah. 

4. Kalenderli Obası: Arpaören Köyü'nden Bük Mah. ile Yukarı Mah. 

5. Kapıağzı Obası: Şahnalan Köyü

6. Bultan Obası: Hacılı Köyü

7. Karaçam Obası: Arpaören (Ceğ) Köyü'nden Bük Mah. ile Yukarı Mah.

8. Düden Obası: Yazıcık (Geyran) Kasabası

9. Laldız Obası: Yazıcık (Geyran) Kasabası

10. Kuyucak Yaylası(Tekke Yurdu): Kuyucak Kasabası

11.Frenkköy (Kıran) Yaylası: Erikbelen, Alıcık ve Frenkköy 


KELTEPE'NİN BATI VE KUZEYİNDEKİ  YAYLALAR

 

12. Zera Yaylası (Arpalık, Ortaoba, Aşağıoba): Gülbayır (Zera) Köyü

13. Alan Yaylası: Alan Köyü

14. Buhanı Yaylası: Güvenli (Buhanı) Köyü

15. Alacaağaç Obası: Niksar-Maduru Mah. Paluçoğulları (Pişkinler) ile Delicek Köyü'nden Zenginler

16. Bürücek Yaylası: Alan Köyü

17. Karabaş (Hüseyinli)Yurdu: Günlüce (İpsimara) Köyü

18. Erikçayırı Yaylası: Erikçayırı Köyü

19. Eğricesu Yaylası: Gürçeşme (Eskidir) Kasabası ile Çimenözü (Kekün) Köyü

20. Beyocağı Yaylası: Niksar-Maduru Mah. Yeşilli sülalesi (Berdibek, Berke, Beyge, Beydüz, Beytaş, Beler ve Benek'ler) ile Onan Köyü

21. Hasanpaşa Yurdu: Erbaa-Ferenge(Üzümlü), Arpaören (Kırhüseyinler), Buzköy, Hüseyingazi

22. Karşı Oba:

23. Cinahmet Yurdu: Şahinli Köyü ile Yağan Köyü

24. Geyne Yurdu: Arpaören Köyü'nden Kır Hüseyinler(Ağcayazılar) ile Güdüklü Köyü

25. Çataloluk Yaylası: Erbaa'dan Üzümlü(Ferenge) ve Hayati-Günüse Mah.

26. Elmüdü Yaylası: Bilgili Köyü

27. Olukalan Yaylası: Olukalan Köyü

28. Bozcaarmut Yaylası: Bozcaarmut Köyü

29. Akgüney Yaylası: Akgüney Köyü

30. Karakuş Yaylası: Yalıköy

31.Yelmük Yaylası: Çatak Köyü

32. Çalca Yaylası: Çalca Köyü

33. Coc Yaylası: Büyükyurt Köyü

34. Eğneağzı Yaylası: Eğneağzı Köyü

35. Özveren Yaylası: Özveren Köyü

36. Çakmak Yaylası: Özveren Köyü Çakmak Mah.

37. Çatak Yaylası: Çatak Köyü

38. Kekün(Kekik) Obası: Buzköy ve Ağdırkolu Köyleri

39. Ardıçlı (Evedik, Çengi, Dumanlık) Yaylası: Ardıçlı Köyü

40. Gülebi Yaylası: Gülebi Köyü

41. Çamiçi (Ketendere) Yaylası

42. Karabodur Yaylası: Karabodur Köyü

43. Şıhlar (Öküzpınarı) Yaylası: Şıhlar Köyü

44. Alçakbel (Kovalı, Çitlice, Kömüşgölü) Yaylası: Alçakbel Köyü

45. Avara Yaylası (Guzköy Obası, Gürgenoba, Yazıbaşı  ve Fırınönü): Serenli Kasabası 

46. Ayva (Keşkayası, Eğribel)Yaylası: Ayva Köyü

47. Avdiley Yaylası: Avdiley Köyü, Erbaa Geliğin Köyü

48. Alahdiyan Yaylası(Lığladibi, Kızılotluk, Körükderesi, Ketenderesi, Gülbahçe): Günebakan Kasabası


DÖNEK DAĞLARI ÜZERİNDEKİ YAYLALAR

 

49. Karahatun Yaylası:

50. Akıncı Yaylası: Akıncı Köyü

51. Mezraa Yaylası: Mezraa Köyü

52. Karapınar Yaylası:

53. Fatlı Yaylası: Fatlı Köyü

54. Çerkez Yurdu: 

55. Gözekse Yurdu: Gözekse Köyü 

56. Çiçekli Yaylası: Şidibe Köyü

57. Milale Yaylası:

58. Akpınar Yaylası: Gökçeli(Ladik), Hera(Ballıca)Mah.

59. Seyitalan Yaylası:

60. Sorhun (Yaylacık) Yaylası: Sorhun Köyü

 

DUMANLI YAYLASINA GİDENLER

 

1. Suluoba: Mahmudiye Köyü, Yolkonak - Kirtanos Mah.

2. Küçükoba: Mahmudiye Köyü

3. Çamlıdüz Yaylası: Mahmudiye Köyü

4. Yel Yurdu: Yolkonak - Kirtanos Mah., Ataköy - Orta Mah.

5. İncebel Yaylası: Boğazbaşı (Dönekse) Köyü ile Geyikgölü ( Terziler) Köyü

6. Sudere Yaylası: Korulu(İleyis) Köyü

7. Kömeçlik Yaylası: Korulu(İleyis) Köyü                                   

8. Turgut Yaylası: Umurlu (mağman) Köyü (Şirinoğulları)

9. Sarıçiçek, Bayramgazi, Kora, Pelitliburun, Başalan ve Güngörmez Yaylaları: Yolkonak - Baba Mah.


Yukarıdaki listede Niksar'daki yaylalara hangi köylerin ve ailelerin gittiğini sıraladık. Bir de kendi yaylası olmayan ancak hayvancılıkla uğraşan köyler vardı.  İşte bu şekilde koyunculuk yapan ancak kendi yaylası olmayanlar diğer yaylalara kiracı olarak gider ve koyun başı para öderlerdi. Bunlara yaylakçı denir.

 

Yorumlar
Adınız :
E-Mail :
Başlık :
Yorumunuz :
Güvenlik :
Değiştir  
Toplam 0 yorum. Tüm yorumları okumak için tıklayın.
Diğer yazıları...
Köşe Yazarları
 ‹ 
 › 
400