erotik izle yeni film yeni film antalya escort antalya escort

TOKAT VALİLERİ –VI- MUSTAFA RECAİ GÜRELİ (I) “Gittiği yere ekibini de götüren bir vali”


Bu makale 2017-01-07 20:22:38 eklenmiş ve 212 kez görüntülenmiştir.
Hasan AKAR

İllerin görev yaptıkları süre içinde başarılarıyla iz bırakan bazı valileri vardır. Yaptığımız araştırmalarımızda İstiklal Savaşı'nın yaralarını sarmaya devam eden Cumhuriyetimizin henüz 10.yılında Tokat'ta da zor yıllara ve imkânsızlıklara rağmen adından söz ettiren sonrasında da bu şehirden milletvekili seçilebilen böyle bir vali görev yapar. Bu asker kökenli bir vali olan Mustafa Recai Güreli Bey'dir. Öyle ki, Tokat'tan sonra atandığı Muğla'da da büyük projelere imza atar ve kendisiyle bütünleşen Muğla halkı onu asla unutmaz. Bugün Muğla'da onun adının verildiği bir büyük cadde ve adını taşıyan okullar bulunmaktadır.
Muğla Milletvekili ve İçişleri Bakanı Mehmet Şükrü Kaya (1883-1959), Tokat Valisi Recai Bey'in takdire şayan çalışmalarını yakından takip etmiş, böyle bir değerin Muğla'yı da yönetip yeniden imar edeceğine inandığı için atamasını oraya yaptırmıştır. Şükrü Kaya'nın, zamanın Muğla Belediye Başkanı İskender Alper'e (1893-1953) müjde şeklinde ilettiği şu sözler kayda değerdir:
“Size öyle bir vali gönderiyorum ki, yaptıklarına hayret edecek, yapmak istediklerine belki yetişemeyeceksiniz”
Vali Mustafa Recai Güreli, 1936 yılında Muğla'ya giderken Tokat'tan güvendiği, inandığı bir ekibi de oraya götürerek beraber çalışmayı yeğlemiştir. Hatta Tokat'ta iken uyguladığı ve hazırlayıp da zamanlama açısından gerçekleştiremediği bazı projeleri orada değerlendirmeyi başarmıştır.
Muğla halkı bu başarılı vali adına anlamlı bir vefa örneği göstererek hemen her yıl anma etkinlikleri yapmaktadır. (Fotoğraflarla Vali Recai Güreli Sergileri, konferans, tiyatro vb.)Bu çalışmaları hâlen Muğla Büyükşehir Belediyesi Başkan Yardımcısı olan Selahattin Sapmaz Bey'in uzun yıllar çalışarak gün yüzüne çıkardığı “Atatürk'ün Muğla Valisi Mustafa Recai Güreli” adıyla bir eseriyle, Feyziye Özberk tarafından hazırlanan Muğla Atatürkçü Düşünce Derneği'nin “Cumhuriyetimizin Valisi Mustafa Recai Güreli “adlı eserlerin 2016 yılında yayınlanması izlemiştir.
Biz bu satırlar arasından yaptıkları bu vefalı çalışmalardan dolayı Muğlalıları tebrik ederken, Vali Mustafa Recai Güreli ile ilgili eser ve dokümanları bize gönderme nezaketinde bulunan Muğla Büyükşehir Belediyesi Başkan Yardımcısı Selahattin Sapmaz Bey'e teşekkürlerimizi sunuyoruz.
Tokat Valisi Ali Rıza Ceylan'ın 12.11.1933 tarihinde emekli edilmesi üzerine 23.01.1933 tarihli Bakanlar Kurulu Kararnamesiyle Cumhuriyet döneminin altıncı valisi olarak şehrimize atanan Mustafa Recai Güreli, 1884 yılında Manastır'da doğmuştur. Besim Efendi'nin oğludur. İlk ve ortaokulu Manastır'da okuduktan sonra Manastır Askeri İdadisi ve Harbiye ve Erkan-ı Harbiye Mektebi'nden 1906 yılında mezun olmuştur. Selanik'te ve değişik askeri kıta ve avcı taburlarında görev yapmıştır.31 Mart vakasından sonra İstanbul'a gelmiş memleketimizin farklı yerlerinde jandarma komutanlıklarında bulunduktan sonra Mülkiye Kaymakamlığına geçmiştir.
 Baalbek, Katana, Konitre, Fatsa, Ünye (1919-1923) ,Merzifon, Uzunköprü, Malkara, Kâzımpaşa, Kemaliye ve Ödemiş Kaymakamlığı  (1930-1933)yaptıktan sonra İzmir Valisi Kazım Dirik Paşa'nın tavsiye ve yönlendirmesiyle 23 Ocak 1933'deTokat Valiliğine vekâleten atanmıştır.12 Kasım 1933'tede asaleti tasdik edilmiştir.
Elbette onu Tokat Valiliğine götüren asıl başarısı özellikle 1930-1933 yılları arasında Ödemiş Kaymakamlığı'ndaki görevi sırasında göstermiş olduğu üstün başarılarıdır.
Sicil dosyası kayıtlarına göre 18.02.1933-19.03.1936 yılları arasında Tokat'ta, 01.04.1936-28.05.1939 yılları arasında Muğla, 02.06.1939-01.03.1943 yılları arasında Balıkesir Valiliğinde bulunduğu görülmektedir.
20 Mart 1936 Muğla'ya tayin edilen Recai Güreli, 1946 yılında yapılan tek dereceli milletvekili seçiminde 7.Dönemde Gümüşhane'den,  8.Dönemde de Tokat'tan Milletvekili olarak TBMM'ne katılmıştır.1950-1954-1957 seçimlerinde Muğla'dan CHP Milletvekili adayı olmuşsa da seçilememiştir.
Ferit Acunsel  “Gerçeklerin Diliyle Tokat” adlı eserinde hizmetleriyle birlikte Vali Mustafa Recai Güreli'yi şöyle tanıtır:
“Tokat merkezi ile ilçeleri arasındaki yolları yaptırmış, Tokat Halkevi inşa ettirmiştir. Sıfat istasyonu, Fenni mezbaha, Devlet Hastanesi, Ortaokulu ve üç ilkokul binası inşa ettirmiş, on dört ilkokul binasının temelini attırmıştır. Su ile çalışan   Elektrik   Santralini  kurmuş ,şehre gelen Çördük  içme suyunun fenni tesisatı  yaptırılmıştır . Niksar, Reşadiye arasındaki Kelkit Irmağı üzerine Fatlı köprüsünü kurdurmuş, Turhal Şeker Fabrikası 'nın yapımında ve Kazova sulama kanallarının hazırlık projesinde büyük emeği geçmiştir. Ayrıca Tokat Cumhuriyet Alanı'nda bir Atatürk anıtı diktirmiştir.
Vali Recai Güreli 1923'ten beri gelen valilerin en çalışkanı ve en çok inkılapçı hamlelerle Tokat'ın kalkınmasını sağlayanı olarak bütün Tokat çevresinde ün salmış değerli bir idarecidir.”
Vali Recai Güreli döneminde yapılan çalışmalar Yeni Tokat Dergisi'nin 25 Nisan 1935 tarih ve 49 numaralı sayısında özetlenmiştir yazıyı aynen aşağıya alıyoruz:
 1-Cumhuriyet meydanında 15500 lira bedelle Atatürk'ün heykeli yaptırılmıştır bununla beraber ilçelerde ayrıca 550 şer lira bedel ile birer büst yapılması müteahhide verilmiştir.
 2-28,000 lira bedelle halkevi kurağı yaptırılmış ve 7,000 lira bedelle mobile getirilmiş ve 4,500 lira bedelle kalorifer tesisatı yaptırılmış halka ve gençliğe süzme düzgün bir yuva kurulmuştur.
 3-67,500 lira bedelle bir memleket hastanesi yaptırılmış ve 18,000 lira bedelle ustasına verilen kalorifer ve asansör tesisatından kalorifer işi tamamlanmıştır. Asansör dahi elektrik işlerinin neticesinden sonra yapılmış olacaktır. Bu hastaneye ayrıca röntgende konulacaktır.
 4-Hükümet önünden hastaneye kadar olan 100 metre mesafede bir bulvar yapılmıştır.
5-950 liraya yaptırılan ve Bayındırlık Bakanlığınca projesi onaylanan 56,600 lira keşifli Tokat şehri hidroelektrik örgünü işletilmeye başlanmış olup bir ay sonra da bitmiş olacaktır.
6-Şarımız sularının sağlığa dokunur olduğu göz önüne alınarak 3,000 liraya yaptırılan ve Bayındırlık Bakanlığınca projesi onaylanan 144,442 lira keşif bedelli fenni su örgesi –şebekesi- eksiltmeye konulmuş ve 142,500 liraya müteahhidine ihale edilmiştir.
7-Şarın haritası ve gelecekteki asri planı 3,700 lira karşılıkla isteklisi ustasına verilmiş ve yaptırılmakta bulunmuştur.
8-Yeni açılması kararlaştırılan bulvara rastlayan meydan çevresindeki birçok dükkân ve evler ilbaylığımızca satın alınarak işe başlamıştır.
9-İlbaylık merkezinde halkın et ihtiyacını sağlık kurumlarına uygun olarak temin edilmesi için laboratuvarlı büyük fenni bir hayvan kesim yeri yaptırılmış ve kesilen etlerin taşınması için et kamyonu satın alınmıştır.
10-6,500 lira bedelle damızlık hayvanların korunması için sıhhat istasyonu yaptırılmış ve 10 aygır 3 aygır merkep 11 kısrak satın alınmıştır.
11-Tokat merkezinde üç, Zile, Erbaa, Reşadiye, Niksar ilçelerinde yedi mektebin su basımına kadar temel atımı bitmiş ve bunlardan Tokat merkezinde bir danesi 39,900 lira bedelle müteahhide verilmiş ve işe başlanmış bulunuyor.
12-İlbaylık içerisindeki kamun merkezlerinde yaptırılacak bölge yatı okulları için lazım taş, kireç, kum, tuğla satın alınmıştır. Pazar, Dökmetepe, Erbaa'nın Kara kaya. Sonusa, Bidevi, Kozlu, Kamun merkezlerindeki mektepler müteahhidine ihale edilmiş ve çalışmaya başlanmıştır.
13-Ziraat işlerinde birçok arazi istimlak edilmiş ve bir numune bahçesi yapılmış ve yeni fidanlar dikilmeye başlanmıştır.
14-Turhal -Tokat yolu düzgünce yapılmış ve bekçi kulübeleri yaptırılmıştır. Bu senede Tokat -Çamlıbel yolu yaptırılmaktadır. Tokat, Niksar, Reşadiye yolları düzetilmiştir.
15-Dökmetepe'de örnek köyü kurmaya başlanılmıştır.
16-Kazova'yı sulayacak ve 200 bin dönüm arazinin istifade edeceği bir su harkı açılması için gereken işler yapılmaktadır.
Bu denli başarılı bir valinin hükümet tarafından mükâfatlandırılmaması elbette düşünülemezdi. Biz Tokat'taki görevi sırasında aldığı takdirnameleri aşağıya alıyoruz.
*15.01.1935: Vilayet mıntıkasındaki hayvanatın ıslahı ve adetlerinin çoğaltılması yolunda gösterdiği ciddi ve yakın alakaya binaen (ziraat vekili)
*16.07.1935: Vilayette kısa bir zaman zarfında diğer vilayetlere örnek olacak şekilde modern ve son terakkiyata uygun bir hastane yaptırdığımdan ( Sıhhat ve İçtimai Muavenet vekili )
*30.09.1935: vilayet içindeki yol ve bina işlerinde hususiyle yolların daimi bakımında çok iyi bir surete çalıştığından ( Nafia vekili )
Ülkemize büyük hizmetlerde bulunan Vali Recai Bey'in Münevver Hanımla olan evliliğinden Muzaffer adında bir evladı olmuştur. Rumca ve Fransızca bilen vali emeklilik sonrası hayatını sürdürdüğü Ankara'da, 1 Mayıs 1960 tarihinde ölmüştür.

- Devamı var -

Yorumlar
Adınız :
E-Mail :
Başlık :
Yorumunuz :
Güvenlik :
Değiştir  
Toplam 1 yorum. Tüm yorumları okumak için tıklayın.
Diğer yazıları...
Köşe Yazarları
 ‹ 
 › 
400