Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), yıpranma payı olarak bilinen Fiili Hizmet Süresi Zammı (FHSZ) uygulamasında önemli bir düzenlemeye gidiyor. Tehlikeli ve riskli iş kolları için tanınan bu haktan, uygun olmayan meslekler üzerinden yapılan bildirimlerin artması üzerine SGK, sistemi sıkılaştırma kararı aldı.
Denetimlerde Ortaya Çıktı
Emeklilik Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından yürütülen denetimlerde, bazı işyerlerinin risk taşımayan meslek gruplarını da yıpranma payı kapsamına dahil ettiği belirlendi. Aşçı, bekçi, çaycı, danışman, hizmetli ve sekreter gibi görevlerde bulunan çalışanların, gerçekte tehlike içermeyen işlerde çalıştıkları halde bu haktan yararlandığı tespit edildi.
Yeni Düzenleme Nisan 2025’te Yürürlüğe Giriyor
Bu duruma son vermek amacıyla SGK, Nisan 2025 itibarıyla geçerli olacak yeni uygulamada, risk unsuru taşımayan bazı meslek kodlarından yapılan bildirimleri sistem üzerinden engelleyecek. İşverenler, bu kodlarla yapılan hatalı girişlerde sistemden uyarı alacak.
Şoförlük de Kapsam Dışında
Yeni düzenlemeye göre şoförlük gibi genel meslekler de kapsam dışına çıkarılacak. Ancak doğrudan risk içeren alanlarda çalışan şoförler –örneğin itfaiye aracı kullananlar– yıpranma payından yararlanabilecek.
Hatalı Girişlere de Önlem
Düzenleme, yalnızca yanlış bildirimleri engellemekle kalmayacak. Aynı zamanda, gerçekten tehlikeli işlerde çalışan ancak sistemde hatalı meslek kodu girildiği için bu haktan mahrum kalan kişilerin de mağduriyetinin önüne geçilmesi hedefleniyor.
Yıpranma Payı Nedir?
Halk arasında yıpranma payı olarak bilinen Fiili Hizmet Süresi Zammı, ağır ve tehlikeli işlerde çalışanlara tanınan erken emeklilik hakkıdır. Bu uygulama ile çalışanlara hem ilave prim gün sayısı kazandırılır hem de emeklilik yaşlarında indirim sağlanır.
Kimler Yararlanabiliyor?
Yıpranma payından;
4/a (SSK) ve 4/c (Emekli Sandığı) kapsamındaki sigortalılar,
Kanunun 40. maddesinde belirtilen ağır ve tehlikeli işlerde çalışanlar,
Sağlık çalışanları, hemşireler ve eczacılar gibi meslek grupları faydalanabiliyor.
Başlıca FHSZ Kapsamındaki Meslekler:
Madencilik (kurşun, arsenik, kömür vb.),
Metal döküm ve çelik üretimi,
Kimyasal madde ve asit üretimi,
Radyasyonla çalışan personel,
Polis, jandarma, itfaiye ve arama-kurtarma ekipleri,
Bazı sağlık ve adliye personeli.
SGK’nın bu adımıyla, yalnızca gerçekten riskli ve yıpratıcı işlerde çalışanların erken emeklilik hakkından yararlanması hedefleniyor. Yeni düzenleme ile hem suistimallerin önüne geçilecek hem de sistemin adil işleyişi sağlanacak.
İmamlar riskli işlerde çalışıyor ilk önce onlara verilmesi lazım