Tokat'ın GSYH'de Türkiye Ortalamasının Hâlâ Çok Gerisinde

TÜİK’in 2020–2024 kişi başı Gayrisafi Yurt İçi Hasıla (GSYH) verileri, Tokat’ın son yıllarda düzenli bir ekonomik büyüme kaydettiğini gösterdi. İlin kişi başı geliri son beş yılda yaklaşık sekiz kat artarken, Tokat ulusal sıralamada iki basamak yükselerek 73’üncülükten 71’inci sıraya çıktı. Ancak bu artış, Türkiye ortalamasına yaklaşmak için yeterli olmadı.
Tokat’ın Kişi Başı Geliri Son 5 Yılda Düzenli Arttı
Verilere göre Tokat’ın kişi başı GSYH’sı şöyle gerçekleşti:
2020: 33.317 TL
2021: 42.261 TL
2022: 83.198 TL
2023: 152.705 TL
2024: 264.526 TL
İlde özellikle 2022 sonrası dikkat çekici bir sıçrama yaşandı. Ancak aynı yıl Türkiye ortalaması 503.075 TL olarak gerçekleşti. Bu durum Tokat’ın büyümesine rağmen ülke genelinde hâlâ alt sıralarda kaldığını ortaya koyuyor.
Bölgesel Rekabette Alt Basamaklarda
Açıklanan sonuçlara göre Tokat, Orta Karadeniz ve İç Anadolu geçiş bölgesindeki pek çok ilin gerisinde:
Çorum
Amasya
Sivas
Ordu
Yozgat
Samsun
Bu tablo, Tokat’ın bölgesel rekabette alt gelir grubunda yer aldığını gösteriyor.
Tokat Neden Geride Kalıyor? Uzmanlar 4 Başlıkta Özetliyor
Ekonomistler, Tokat’ın düşük sıralamada kalmasının nedenlerini şu şekilde sıralıyor:
Sanayi üretiminin sınırlı kalması
OSB’ler bulunsa da üretim ağırlıklı olarak KOBİ ölçeğinde, bu da katma değeri düşürüyor.
Tarıma bağımlılık
Tarım güçlü bir alan olsa da düşük katma değerli yapısı kişi başı geliri aşağı çekiyor.
Göç ve işgücü kaybı
Genç nüfusun büyük şehirlere yönelmesi, ekonomik kapasitenin tam kullanılmasını engelliyor.
Lojistik ve yatırım eksiklikleri
Yeni yatırımların sınırlı kalması, bölgesel rekabet gücünü zayıflatıyor.
Potansiyeli Yüksek, Umut Veren Alanlar Var
Tüm bu tabloya rağmen Tokat için umut veren gelişmeler de dikkat çekiyor:
Tarımda katma değer artırıcı yatırımlar (yaprak, ceviz, tıbbi aromatik bitkiler)
Gıda işleme tesislerinin artması
Somon üretimi ve ihracatındaki büyüme
Ballıca Mağarası, tarihi konaklar ve Zile Kalesi gibi turizm değerlerine artan ilgi
Üniversite gençliğinin teknoloji girişimlerine yönelmesi
Bu alanların güçlendirilmesi hâlinde Tokat’ın orta vadede ekonomik sıralamada daha yukarılara çıkabileceği ifade ediliyor.
Sonuç: Artış Var, Ancak Yeterli Değil
Tokat, son beş yılda gelirini düzenli biçimde artırarak dikkat çekici bir iyileşme sürecine girdi. Ancak Türkiye ortalamasının ciddi şekilde altında kalan bu büyüme, ilin ulusal sıralamada 71. basamakta yer almasına neden oldu.
Uzmanlara göre Tokat’ın ekonomik olarak yükselişini hızlandırması için:
Sanayinin çeşitlendirilmesi
Tarımsal üretimin katma değer temelli yapılması Lojistik altyapının güçlendirilmesi
Genç nüfusu tutacak istihdam fırsatlarının artırılması büyük önem taşıyor.