Tokat'taki Taşkın Riski İçin Bilimsel Planlama Vurgusu

TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası, Tokat’ta artan taşkın riskine ilişkin yaptığı açıklamada, geçici müdahalelerin yeterli olmadığını belirterek Yeşilırmak Havzası’nda bilimsel, şeffaf ve havza bazlı taşkın yönetimi planlarının hayata geçirilmesi çağrısında bulundu.
TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası, Tokat’ın Turhal, Erbaa ve Reşadiye ilçelerinde etkili olan yoğun yağışlar sonrası oluşan taşkın risklerine ilişkin kapsamlı bir açıklama yayımladı. Açıklamada, Yeşilırmak Havzası’nda “bileşik taşkın” riski yaşandığı belirtilirken, geçici müdahaleler yerine bilimsel ve kalıcı çözümlerin hayata geçirilmesi gerektiği vurgulandı.
“Bileşik taşkın riskiyle karşı karşıyayız”
TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası tarafından yapılan açıklamada, son dönemde etkili olan yoğun yağışlar ve kar erimeleri nedeniyle akarsular ve barajlardaki su seviyelerinin kritik seviyelere ulaştığı ifade edildi.
Açıklamada özellikle Tokat ve çevresinde Yeşilırmak Havzası’nda tam anlamıyla bir “Bileşik Taşkın (Feyezan Üstüne Feyezan)” riski yaşandığı belirtildi.
“Geçici setler kalıcı çözüm değil”
Açıklamada, Turhal, Erbaa ve Reşadiye’de dere kenarlarına iş makineleriyle taş ve toprak yığılarak oluşturulan setlerin mühendislik açısından kalıcı ve etkili çözüm olmadığı ifade edildi.
TMMOB, hidrolik hesabı yapılmadan oluşturulan gevşek dolgu setlerinin yüksek su basıncı altında sızma ve yıkılma riski taşıdığına dikkat çekti.
Ayrıca kontrolsüz dolgu malzemelerinin nehir akışını bozabileceği, çamur yoğunluğunu artırabileceği ve ilerleyen bölgelerde köprü ayaklarında tıkanmalara yol açabileceği kaydedildi.
“Taşkın yönetim planları kamuoyuna açılmalı”
Açıklamada Tarım ve Orman Bakanlığı Su Yönetimi Genel Müdürlüğü tarafından hazırlanan “Yeşilırmak Havzası Taşkın Yönetim Planı”na da değinildi.
TMMOB, planların tam metinlerinin kamuoyu ve meslek kuruluşlarıyla paylaşılmadığını belirterek şu eleştiride bulundu: “Bu hayati planların tam metinleri kamuoyuna ve bizler gibi meslek kuruluşlarına kapatılmış, sınırlı bilgi içeren yönetici özetleri sunulmuştur.”
Meslek odası, söz konusu planların vatandaşların karşı karşıya olduğu riskleri öğrenebilmesi açısından büyük önem taşıdığını vurguladı.
“Riskler önceden öngörülmüş olmalıydı”
Açıklamada, bugün taşkın tehlikesi yaşayan Turhal, Erbaa ve Reşadiye’deki risklerin aslında önceden bilinmesi gerektiği ifade edildi.
TMMOB, “Madem bu planlar vardı, neden hayati tehlike kapıya dayanana kadar öngörülen tedbirler devreye alınmadı?” sorusunu yöneltti.
“Afet sonrası değil, afet öncesi planlama yapılmalı”
TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası açıklamasında, afet yönetiminde yalnızca afet sonrası müdahalelerin değil, afet öncesi risk azaltıcı yatırımların esas alınması gerektiği belirtildi.
Açıklamada şu ifadelere yer verildi:
“Çağdaş mühendislik aklı, afet sonrası yara sarmayı değil, afet meydana gelmeden önce risk azaltıcı önlemleri almayı ve yatırımları yapmayı gerektirir.”
DSİ’nin güçlendirilmesi çağrısı
TMMOB, Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü’nün taşkın yönetimindeki önemine dikkat çekerek kurumun teknik kapasitesi ve uygulama gücünün artırılması gerektiğini savundu.
Açıklamada taşkın koruma projelerinin yalnızca ekonomik kaygılarla değil, havza bütünlüğü ve kamu güvenliği esas alınarak hazırlanması gerektiği belirtildi.
“Bu süreç tüm Türkiye için uyarı niteliğinde”
Yeşilırmak Havzası’nda yaşanan sürecin yalnızca Tokat için değil, Türkiye’deki tüm akarsu havzaları için önemli bir uyarı olduğu ifade edilen açıklamada, havza bazlı planlama anlayışının güçlendirilmesi gerektiği vurgulandı.
Dere yataklarının korunması, erken uyarı sistemlerinin yaygınlaştırılması ve kentleşme politikalarının doğal su rejimine uygun şekilde düzenlenmesi çağrısında bulunuldu.
TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası, açıklamasının sonunda herhangi bir can kaybı yaşanmadan sürecin atlatılması temennisinde bulunarak, bilimsel ve teknik doğruları savunmaya devam edeceklerini belirtti.