Tokat Milletvekili Kadim Durmaz: "İthalata Dayalı Et Politikası Duvara Dayandı"

CHP Tokat Milletvekili Kadim Durmaz, 2025–2026 dönemine ilişkin dünya et piyasası projeksiyonlarını değerlendirerek, Türkiye’nin et ve canlı hayvan ithalatına dayalı politikasının sürdürülemez hale geldiği uyarısında bulundu. Küresel sığır sürüsü ve buzağı varlığındaki eş zamanlı düşüşe dikkat çeken Durmaz,
“Paramız olsa bile ithal edecek hayvan bulamayacağımız bir döneme hızla yaklaşıyoruz” dedi.
“Artık Fiyatı Değil, Eti Bulup Bulamayacağımızı Konuşacağız”
Dünya sığır eti piyasasında yalnızca fiyat artışı değil, arz daralması riski yaşandığını vurgulayan Durmaz,
“Bugüne kadar ‘Et neden pahalı?’ diye sorduk. Çok yakında ‘Et bulabiliyor muyuz?’ sorusunu soracağız. Çünkü raflarda etin zor bulunduğu bir döneme giriyoruz” ifadelerini kullandı.
Durmaz, 2026 yılında küresel sığır eti üretiminin 61 milyon tondan 60 milyon tona düşmesinin, tüketimin ise yaklaşık yüzde 1,12 azalmasının beklendiğini hatırlattı.
Küresel Sürü ve Buzağı Sayısı Hızla Azalıyor
Küresel hayvan varlığındaki gerilemeye dikkat çeken Durmaz, şu verileri paylaştı:
Toplam sığır sayısının 2023’teki 944 milyon baştan 903 milyon başa düşmesi,
Buzağı sayısının ise 2022’deki 290 milyon baştan 277,7 milyon başa gerilemesi öngörülüyor.
Bu tablonun kısa vadede arz daralması, orta vadede ise derin bir et krizi anlamına geldiğini belirten Durmaz; “Dünyada etin hem miktarı azalıyor hem de ticareti daralıyor. Parası olanın değil, malı olanın güçlü olacağı bir döneme giriyoruz” dedi.
Türkiye’nin Dayandığı İthalat Kapıları Daralıyor
Türkiye’nin et ve canlı hayvan ithalatında birkaç ülkeye bağımlı olduğunu vurgulayan Durmaz, tedarikçi ülkelerdeki durumu şöyle özetledi:
Brezilya: “En büyük tedarikçimiz olan Brezilya’da üretim ve sürü hızla küçülüyor. Paramız olsa bile hayvan bulmak zorlaşacak, bulunan hayvan ise çok pahalı olacak.”
Uruguay: “İstikrarlı ancak kapasitesi sınırlı. Türkiye gibi büyük bir talebi karşılayacak güçte değil.”
Meksika: “Hastalık riski nedeniyle canlı hayvan ithalatı dikkatle izlenmeli. Ancak karkas et açısından önümüzdeki dönemde önemli bir oyuncu olabilir.”
Arjantin: “Küresel ticaret savaşlarının merkezinde. Uzun vadeli ve güvenli bir tedarikçi olmakta zorlanabilir.”
Avustralya: “Üretimi en hızlı artan ülke. Güvenilir bir tedarikçi ancak tek çıkış kapısı olamaz. Tüm dünyanın aynı pazara yönelmesi fiyatları daha da artırır.”
“İthalata Dayalı Et Politikası Çöküyor”
Durmaz, küresel tabloya rağmen Türkiye’de hâlâ ithalat merkezli geçici çözümler üretildiğini belirterek sert eleştirilerde bulundu:
“Biz hâlâ ‘Gerekirse ithal ederiz’ diyoruz. Oysa ithal edecek hayvanı bulamama riskiyle karşı karşıyayız. Bu anlayış duvara dayanmıştır.”
Çözüm Önerileri
Durmaz, Türkiye’nin hayvancılık politikasının köklü biçimde değişmesi gerektiğini belirterek şu başlıklara dikkat çekti: Ulusal Sürü Programı ile anaç hayvan varlığının artırılması
İthalata bağımlılığı azaltan uzun vadeli üretim stratejisi
Küresel piyasayı izleyen bağımsız kurumsal yapılar
Üreticiyi ayakta tutacak planlı ve sürdürülebilir destekler
Mera ve ORKÖY politikalarının da hayvancılıkla birlikte ele alınması gerektiğini vurgulayan Durmaz,
“Mera ıslahı, yayla düzeni ve orman köylüsünün gelirini birlikte düşünmeden et krizini yönetemeyiz” dedi.
Açıklamasını, “Paramız da var ama alacak et bulamıyoruz cümlesini bu ülkeye yaşatmamak için bugünden cesur adımlar atmalıyız”
sözleriyle tamamlayan Durmaz, iktidarı ithalata dayalı politikalardan vazgeçerek yerli üretimi güçlendirmeye çağırdı.