Dünyanın her yerinde sanayi, meslek lisesi ve benzeri okulların yetiştirdiği, yetişmiş ara elemanlarla mı dönüyor?
Bizim memlekette işler pek dünyada gelişmiş sanayi toplumlarındaki gibi olmuyor bu işler!
Biz daha çok, düşük ücrete çalıştırabileceğimiz vasıfsız ara elemanı tercih ediyoruz herhalde!
Bu soruya verilecek cevap Meslek Liseleri'nin de durumunu ve geleceğini belirlemeye yönelik başka bir tartışmayı beraberinde getirecektir.
Koç Holding ve Milli Eğitim Bakanlığı işbirliğiyle 2006 yılında , “İmkanları kısıtlı başarılı ilköğretim mezunu gençlerin sanayi, bilişim ve hizmet sektörüne eleman yetiştiren Meslek Liseleri'ne girmelerinin desteklenmesi, staj olanağı sağlayarak, bilgi, beceri ve yeterliliklerinin artırılması ve ekonominin ihtiyaç duyduğu nitelikli teknik elemanların yetiştirilmesi” amacıyla “Meslek Lisesi Memleket Meselesi “ adıyla bir proje başlamıştı.
Büyük umutlarla hem de!
Bugün meslek liseleri ve mezunları bakımından ne durumdayız?
İmam Hatip Liselerini çoğaltmak ve geliştirmek için gösterdiğimiz gayreti meslek Liseleri için gösterdik mi?
İşte MEB Mesleki ve Teknik Eğitim Genel Müdürlüğü'nün son 10 yılda meslek liselerinden mezun olanların katıldığı ve okul sonrası yaşanan sürece ilişkin raporundan kesitler:
Rapora göre, “meslek lisesi mezunlarının yüzde 80'i açlık sınırının altında” imiş!
Rapora göre, meslek liselerinden son 10 yılda mezun olanların sadece yüzde 22'sinin bir işi olduğu, iş bulabilenlerin ise yüzde 80'inin asgari ücret ve altında ücret karşılığında çalıştırıldığı ortaya çıktı.
Yukarıda bahsettiğim projeden iki yıl sonrasının yani 2007- 2008 ile 2015-2016 yılları arasında meslek liselerinden mezun olan gençler ve 81 ildeki işletme yöneticilerin içinden 33 bine yakın mezun ile yaptığı araştırma sonuçları, eğitimin ardından gençlerin nerelere sürüklendiğini gözler önüne serdi.
Rapora göre, mezunların yüzde 85'i kendi bölümlerini başkalarına tavsiye edebileceklerini belirtse de “tavsiye etmem” diyen mezunların gerekçeleri yaşanılan sorunları gösteriyordu!
Mezunlar eğitim sonrasına ilişkin “sektörde yeterli ücretin verilmemesi, çalışma şartlarının ağır olması, sosyal statünün düşük olması, bulunulan bölgede alana yönelik iş imkanının olmaması ve mesleki yeterlilik kazandırılamaması” gibi sorunları sıralamışlar.
Aşağıdaki oranlar daha detaylı bilgi edinmemizi sağlar herhalde.
Rapora göre, Meslek lisesi mezunlarının, herhangi bir yükseköğretim programı ile ilişki kurmayanların oranı yüzde 35,.
Mezunların yüzde 40'a yakını eğitim aldığı alanla ilgili bir 2 yıllık yüksekokula sınavsız geçişle devam ediyor.
4 yıllık bir öğretim programına girenlerin oranı sadece yüzde 15
Bakanlığın araştırma raporuna göre, meslek lisesi mezunlarının çalışma durumları incelendiğinde ise gençlerin yüzde 55'inin “hiç çalışmadım” cevabı, bu liselerden mezun olanların işsizlikle karşı karşıya olduğunu da ortaya çıkarıyor.
Raporun en dikkat çekici yanı meslek lisesi mezunlarına yönelik ücret politikaları!
Her fırsatta işverenler ile protokoller imzalayan MEB'in raporuna göre, mezunların yüzde 80'inin asgari ücret ve altında çalıştığı ortaya çıkmış durumda.
Meslek Lisesi mezunların açlık sınırı altında çalıştırılması sizce de “manidar” değil mi?
Bu durum bireylerin işsiz kalmama uğruna bu şartlarda çalışmayı kabul ettiklerini de göstermektedir.
Tabii meslek lisesi mezunu olup da bir iş bulabilenlerin, bu işi nasıl bulduklarının rakamsal oranları da var raporda.
“İş bulabilen azınlıktaki mezunların yüzde 37'si tanıdıkları aracılığıyla, yüzde 21'i bireysel başvuru yaparak iş bulduklarını belirtirken İŞKUR aracılığıyla iş bulabilenlerin oranı yüzde 5, KPSS ile işe alınanların oranı da yüzde 6'da kaldı.”
Şu “Tanıdık yoluyla iş bulma “ size de tanıdık gelmedi mi ?
Buna bir de İŞKUR ile iş bulma oranlarındaki düşüklüğü ekleyin bakalım !
Demek ki neymiş?
Tanıdığın olacakmış! Yoksa okul mokul hikaye mi demeye getiriyor bu rapor?
