Balıkesir'de yanan bir otobüs haberi vardı. Duymuşsunuzdur.
Ankara'ya gidiyorlarmış. Sabah 11'de Küçükkuyu'dan yola çıkmışlar. Edremit terminalinde durup 6 yolcu daha almışlar. Olmuş 34 yolcu. Birkaç kilometre sonra da cayır cayır yanmaya başlamış otobüs.
Şoförün ifadesine göre yangının nedeni patlayan kahve makinasıymış!
Panikleyen yolcular birbirini ezerek dışarı çıkmış ama 34 yolcudan 5'i alev topuna dönen otobüste hayatını kaybetmişti.
Yangının 10 numara yağ yüzünden hızla yayıldığı iddiası ise araştırılıyormuş.
Bu ilk değil elbette.
Manisa-İzmir karayolunda bir yolcu otobüsü, seyir halindeyken, Sabuncubeli çıkışında alev alev yanmış Allah'tan olayda ölen ya da yaralanan olmamıştı.
Daha Balıkesir'deki otobüs yangını taze iken bu sefer de İzmir'in Çeşme ilçesinde, bir tur otobüsü seyir halindeyken henüz belirlenemeyen bir nedenle yangın çıktı. O otobüs de yolcu almaya gittiği için boşmuş ve ölen ya da yaralanan olmamış.
2017'nin yine böyle Ağustos ayında, gece Tokat'tan İstanbul'a giden otobüsün şoförü Amasya'nın Merzifon İlçesi Samsun- İstanbul Karayolu Kayadüzü mevkisinde seyir halindeyken birden yanık kokusu duyan otobüs şoförü, otobüsü yol kenarına çekmiş, 40 yolcuyu tahliye etmişti. Ardından da alevler tüm otobüsü sarmış ve küle dönen otobüs kullanılamaz hale gelmişti. Bu örnekleri çoğaltmak mümkün.
Bizim bir de Otobüs Yangınlarını Önleme Derneği'miz var.
Bu, en son Balıkesir'deki otobüs yangını ile ilgili açıklama yapmışlar.
Çok ilginç noktalara değinmişler.
Otobüs Yangınlarını Önleme Derneği Başkanı Selim Gediz ve Genel Sekreteri Tarhan Aslan :
“2012'de çıkartılan 'Araç İmal Tadil Montaj Hakkındaki Yönetmelik'e ek madde eklendi. 1 Ocak 2014'ten itibaren üretilen tüm sıfır araçlarda yangın alarm ve algılama sistemi olması gerektiği, piyasada faaliyette bulunan 2004 model sonrası araçlarda bu algılama sistemini monte edilmesini zorunlu kılıyor. Yönetmeliğin çıkartılması bir senelik çalışmayla oluyor. Geçiş süreci için 1,5 sene süre verilmiş. 2019'da hala bu yönetmelik uygulanmıyor. Eğer uygulansaydı İstanbul Kavacık'ta 4 vatandaşlarımız yanarak ölmezdi. 2 Ağustos 2019'da Balıkesir'de otobüste 5 vatandaş hayatlarını kaybetti. Eğer yönetmelik uygulansaydı bu vatandaşlarımız hayatlarına devam edecekti.”
Ayrıca, Türkiye'de otobüslere iki kat elektrik gücü yüklenmesi ve yoğun dönemlerde araçların hiç durmadan çalışması sebebiyle yangınlara davetiye çıkarıldığını da ifade etmiş.
2014'te meydana gelen otobüs yangını sonrası Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, İçişleri Bakanlığı ve Ulaştırma Bakanlığı ile sektör temsilcilerince bir çalıştay düzenlenmiş. Ve talep doğrultusunda TSE söz konusu sistem için kriterler belirlemiş:
“Yangını tespit etmek için 15 saniye içinde ısı ve duman sensörleri konuluyor. Bunun için 130 derece baz alınıyor. Isı değişimini şoförün önündeki panoda uyaracak şekilde sistemde düzenleme yapılıyor. Şu anda araçların fabrika çıkışındaki elektrik tesisatı, sigorta sistemi dikkate alınmıyor. İnternet bağlantısını sağlayan uydu sistemi 28 watt ile çalışıyor. 24 wattlık araçta 28 watt çalıştırıyorlar. Bu zaten yangına davetiye oluyor. Müşterinin isteği üzerine araçlardaki sıcak suyu sağlayan su ısıtıcılar, fabrika çıkışında suyu 70 derece ısıtacak şekilde düzenleniyor. Türkiye'de fabrika çıkışından sonra su 100 dereceye kaynayacak şekilde ayarlanıyor. Bunun sonucunda servis elemanı içinde suyu unuttuğu zaman içindeki plastik yanmaya başlıyor. 2-3 yılda meydana gelen yangınlarda en büyük yangın sebebi bu su ısıtıcı bölümünden kaynaklanıyor”
Özellikle bayram gibi yoğun dönemlerde araçların kontak kapatmadığını, bu araçlar Türkiye'de üretilse de mühendisliğinin genelde yurt dışı bazlı olduğunu ifade emiş :
"Hiçbirinin motoru Türkiye'de yapılmıyor. Firmalardaki mühendisler bu arabaların 24 saat durmadan çalışacağını düşünmüyor. Yurt dışında böyle bir durum yok. Adamlara 'araca iki katı elektrik gücü biniyor, durmadan çalışıyor' desek nasıl yanmadıklarına şaşırırlar. Yangını bir noktaya kadar önleyebilirsiniz. Önleyemediğiniz anda yolcuların hayatını kurtarmak için bu uyarı sisteminin kurulması lazım. Bunun için yönetmelik var. Bu araçlardaki yangın alarm ve algılama sistemlerinin bulunmaması ağır kusur olmalı.”
Yolcular, bindikleri araçta yangın algılama sistemini kontrol edemez elbette!
Firmaya, araçlarda böyle sistem var mı, yok mu diye sorsalar cevap alabilirler mi? Ya da aldıkları cevaptan mutmain olurlar mı?
En azından araçta yangın söndürme tüpünün, motor bölümünde otomatik yangın söndürme bölümünün olup olmadığını sorarak öğrenebilirler mi?
“Okul servislerinde koltuk sensörü zorunluluğu getirildi. 3 Eylül 2019 tarihine 25 gün kaldı. O yönetmelik yine ertelenecek. Piyasadaki araçların yüzde 1'ine bile bu sensör takılmadı. Yönetmelik gereği araçların koltuk sensör sistemi yoksa okul servis vasfından çıkması gerekiyor. Onlara muayene tarihine kadar geçici izin verilsin. 2020'ye ertelenirse yine kimse takmayacaktır.” Diyorlar açıklamalarında.
"YÖNETMELİĞİN UYGULAMAYA GİRMESİ GEREK" diyorlar.
“Toplu ulaşım araçlarını hepimiz kullanıyoruz. Bunlar Allah korusun birer canlı tabut olabiliyor. 2016'da TEM'de yanan yolcu otobüsü şoförü, 'Körfez'e geldiğimizde koku geldi, alev geldi. Elektrik kabloları yansaydı kapıları açamazdık' diyor. Datça'da meydana gelen yangında şoför, bir iki dakika geç kalsaydı hava hortumlarının yanmasıyla kapıların açılmayacağını söylüyor. 2014'te Giresun'da meydana gelen yangında şoför, 'orta kapı açılmayınca otobüsü zor tahliye ettim' diyor. Ankara'da seyir halinde otobüs yanıyor, 33 yolcu canını zor kurtarıyor. Çorum'da yolcular yine ucu ucuna otobüsü terk ediyorlar. Bu 5 kişinin öldüğü olay, haber vere vere geldi. Balıkesir'de yangın gece olsaydı 54 kişi yanacaktı. Acilen yönetmeliğin uygulamaya girmesi gerek”
Mesele yönetmelik veya kanun çıkarmakla iş bitmiyor. Uygulanmadıktan sonra !
