Alman din adamı Martin Niemöller; “Naziler Komünistler için geldiğinde sesimi çıkarmadım; çünkü Komünist değildim. Sosyal demokratları içeri tıktıklarında sesimi çıkarmadım; çünkü sosyal demokrat değildim. Sonra sendikacılar için geldiler, bir şey söylemedim; çünkü sendikacı değildim. Benim için geldiklerinde, sesini çıkartacak kimse kalmamıştı” diyor.
Neden böyle bir anekdotla başladım, “Kötü haber tez yayılır” derler, öyleyse devam edelim.
Duydum ki, 42 yılı aşkındır Niksar ve çevre ilçelere hizmet vermekte olan Akbank Niksar Şubesini kapatma kararı almış.
Hoş, son zamanlarda kapatmalara öylesine alışır olduk ki artık şaşırmıyor, ancak zoruma gidiyor. Sizlerin zoruna gitmiyor mu?
Bir bankanın şubesini kapatması karşısında, bankalardan ağzı yanmış vatandaşlar açısından, “ oh iyi olmuş” şeklinde karşılanabilir. Ancak bir kentte, 40 yıldır var olan bir banka şubesini kapatıyorsa o kentte olumsuz sıkıntılar var demektir. Kaldı ki, son beş yılda Niksar’da iki özel bankanın şubesinin kapanması şokunu atlatamamışken üçüncü kez şube kapanması artık tehlike sinyalinin değil, tehlikenin tamamıyla o kenti sardığının en bariz işaretidir.
Çok iyi hatırlıyorum, çocukluğumda; bırakın bankaların şube kapatmasını, Niksar gibi bir ilçede ikinci şubesini açan bankalar gördü bu gözlerimiz.
Sadece il merkezinde İş Bankasının, merkez ve sanayi şubeleri varken, Niksar’da da 1980’li yıllarda İş Bankası petrol şubesini açarak iki şube ile temsil edilen banka olmuştu. Bu yakın çevremizde Tokat, Amasya, Ordu, Sivas hatta Samsun’un ilçeleri arasında bir ilkti.
Maalesef 2000’li yıllara kadar her yönüyle büyüyen, gelişen Niksar’ımız 21. Yüzyılla birlikte freni boşalan tren misali hızla ivme kaybetmeye devam etti, ediyorda.
Bir banka şubesi neden kapanır ? Bunu yalnızca bankanın genel politikası, şube azaltma, maliyet düşürme politikası ile açıklayamazsınız.
Özel bankaların tek amacı “ticari kar” elde etmektir. Kar elde etmek için yeri gelir şube açar, yeri gelir şube kapatır. Niksar’dan yeterli karı, geliri elde edemeyen bir banka şubesi hatır ya da gönülle durmaz, durmadılar da. Bir zamanlar 10 banka şubesinin bulunduğu Niksar’da bugün sekiz şube kalmış, Akbank’ın kapanmasıyla da faaliyette olan banka şube sayısı yediye düşmüş olacak. Olaya ticari açıdan bakacak olursak, bu Niksar ekonomisi en az % 30 oranında gerilemiş demektir.
Diğer iki şube kapanırken, görmezden, duymazdan gelen Niksar, önümüzdeki haftalarda kapanacak Akbank şubesi içinde aynı tavrı göstermekte demek ki, bohçasını toplayan terki diyar ediyor.
Her şube kapanması, bir şubede 10 çalışan varsa, 30 nitelikli beyaz yakalı çalışanın Niksar’dan ayrılması, aileleriyle birlikte en az 100-120 kişinin Niksar’ı terketmesi, kira ödedikleri iş yerlerinin ve konutlarının boşalması, bu bankalarla çalışan ticari kesimin ve vatandaşın bankacılık işlemleri için Erbaa ya da Tokat’a gitmesi, hepsinden de önemlisi en çok ihtiyacımız olan moral motivasyonumuzun tamamen tükenmesi demek değil midir ?
Aslında Niksar’a ait değerlerin, kurum ve kuruluşların gidişine Niksarlı ciddiye alıp, siyaseti ve kişisel hırs ve kinlerini bir kenara iterek, bir ve beraber olarak karşı duruş gösterebilseydi bugün kolay kolay hiçbir kurum ya da değerimizi kaybetmeyebilirdik.
Oysa bizler Niksar ölçeğindeki bir ilçeye hayat veren, Devlet Su İşleri (DSİ) gibi bir kurumun Niksar şubesini kapatma kararına uysal koyun gibi boyun eğdiğimiz gün kaybettik. DSİ’nin gitmesini değil de DSİ’nin arazisinin park olmasını, kaymakamlara lojman olmasını gündem edindik. Niksar gibi binlerce hektarlık sulama kanallarıyla sulanan tarımsal arazileri, ovası, zengin su kaynakları olan, coğrafi bir cazibe merkezinden DSİ’nin gitmesine göz göre göre razı olduk. Yanlış hatırlamıyorsam 2004 ya da 2005 yılında DSİ’yi Niksar’dan götürenler aslında Niksarlının Sarı Öküzünü almış oldular. Oysa Erbaa’lılar Sarı Özküzlerini vermemişlerdi.
Tabii devamında; Tekel Yaprak Tütün İşletmesi ve binalarına sıra geldi. Kolaylıkla oraları da verdik şimdi yerine hikayeden yapılan adı Gençlik Merkezi kendi doğmadan ölmüş boş bir bina durmakta.
Ülkemizin en ucuz elektrik enerjisini üreten, Köklüce HES’i verdik, çok şükür onu alıp götüremediler ancak Gazi Antep’ten geldi aldı birileri, orada çalışan ekmek yiyen 100 civarı personel de yok oldu gitti. Sosyal donatı ve lojmanları ise çürümeye devam ediyor.
Telekom gitti, yine vermedi Erbaa’lılar Telekom Şubelerini, Niksar’a ise üç dört kişi bıraktı beş katlı kocaman Telekom binasına abonelik açıp kapama bile yapmaz, sadece arızaya giden bir ekip kaldı.
Yine çocukluğumdan hatırlarım, Niksar’a Meslek Yüksek Okulu kurulmuş ve turizm bölümü vardı bu okulun. 1990’lı yılların başında. Bu okul hem turizm için ara eleman yetiştirecek hem de Niksar’ın tarih ve doğasından dolayı yöre turizmine katkı sağlayacaktı. Bu amaçla Niksar Çamiçi Yaylasının Ünye yolunun soluna, Gülebi Köyüne varmadan hemen önce uygulama tesisi açılmıştı. Şimdi harabe halinde olan bu binayı geçerken görebilirsiniz. O günkü anlayışla çok güzel düşünülmüş bu projeyi ve tesisi de yaşatamadığımız gibi okulun bölümü de kapandı zaten.
Türkiye çapında meşhur Olca Salça Fabrikamız vardı, göz bebeğimiz. Şimdi de var belki ama üretim yok, çalışan yok çünkü fabrika Bursa’da artık.
Sözün kısası, çok bilinen Sarı Öküz hikayesindeki gibi, Niksarlı Sarı Öküzü, Aslanlara yem ettiği gün kaybetti, elindekilerden oldu, olmaya da devam ediyor.
Yazımı duyum üzerine başlatmıştım ancak kendiminde müşterisi olduğu bankadan gelen mesajla artık 42 yıllık şubenin kapanışının duyumdan öte resmen gerçek olduğu ile bitiriyorum. Evet 26 Temmuz’da bir banka şubesi daha Niksar’ı resmen ve fiilen terkediyor ve müşterilerine de diyor ki; işlemleriniz ve hesaplarınız Erbaa şubemiz aracılığı ile devam edecektir.
Bu devran böyle devam ederse yakında hadi sizi de Erbaa’ya bağladık derler mi ?
Sarı Öküz hikayesini okuyun derim.
