SİVAS DAR'ÜL MUALLİMİ''NDEN ANADOLU'YU AYDINLATAN ÜÇ BAŞMUALLİM
AHMET ÖRS, HALİS TURGUT ÖZDEN, HASAN FERİT GÜNAL
MAHMUT HALİS ÖZDEN (TURGUT HALİS ÖZDEN) (II)
Niksar ile ilgili eğitim tarihinde yine karşımıza çıkan pek çok fotoğrafta Başöğretmen Ahmet Örs ile birlikte ya da diğer karelerde Başöğretmen Halis Bey' de yer almaktadır. Resmi kayıtlara göre asıl adı Mahmut Halis'tir.1903 yılında Tokat'ta doğmuştur. Babası Salih Zeki Bey, annesi Niksar'ın Suiçmez Ailesinden Hayriye Hanım'dır. Salih Zeki Bey, Tokat, Zile, Yıldızeli, Niksar, Sason, Kahta, Elbistan'da kadılık yaptıktan sonra Türkiye Cumhuriyeti'nin bir yargıcı olarak 1925 yılında Hafik'te vefat ederek oraya gömülmüştür.
Halis Turgut, İlk öğrenimini Niksar Melik Ahmet Danişmend İlk Mektebi'nde Ahmet Örs Hoca'da tamamlamıştır. İmtihanla girdiği Sivas Dar'ül Muallimini (Sivas Öğretmen Okulu) 1928-1929 öğrenim yılında bitirerek Niksar'da göreve başlamıştır. Başöğretmen olarak görev yaparken Artova'ya atanmış, orada Milli Eğitim Memurluğuna (Kültür işyarı) getirilmiştir.
Halis Özden Millî Mücadele yıllarında Niksar Reddi İlhak Cemiyeti ve Belediye Reisliği yapan Hacı Mahir Efendi 'nin (Hacı Mahir Turhan 1862-1937) torunu Kadriye Turhan ile 1929 yılında evlenmiştir. (Hacı Mahir Efendinin büyük oğlu Şevket Turhan'ın kızı)
1936'da geldiği Artova'dan 1941 yılında Niksar'a Milli Eğitim Memuru olarak alınmış, Melik Ahmet Gazi İlkokulu, Ulucan İlkokulu ve Albayrak İlkokulu'nda 1954 yılına kadar öğretmen, başmuallim ve milli eğitim memuru olarak görev yaptığı Niksar'dan Ankara'ya nakledilmiştir.
Kayaş İlkokulu öğretmenliği, Çankaya Milli Eğitim Müdür Yardımcılığı'ndan sonra Topraklık İlkokulu Öğretmenliğinden 1970 yılında emekliye ayrılmıştır.
Anayasa Mahkemesi önceki başkanlarından Yekta Güngör Özden ile önceki Tekel Genel Müdürlerinden ve Ulaştırma Bakanlığı Müsteşarlarından Süreyya Yücel Özden'in babası, kızı Günal (1936- ) ile 1973 yılında evlenen Niksar Hastanesi önceki Başhekimlerinden Hüsamettin Alpar'ın (1922- 1987) kayınpederidir.
Babasının görev yaptığı yerler nedeniyle çok iyi Arapça, Kürtçe, Fransızca Farsça bilen Halis Turgut müzikle de uğraşmıştır. Niksar'da birçok öğrenci yetiştirmiştir. Biri uzman hekim diğerleri, psikolog ve eczacı olan üç torunu vardır.1986 yılında Ankara'da vefat etmiş Cebeci Asri Mezarlığı'nda eşinin yanına defnedilmiştir.
Yazılarında Halis Turgut adını kullanmıştır. Niksar Halkevi'nde ve Niksar'ın kültürel ve sosyal gelişiminde etkin rol oynamış, Niksar Halkevinin yayın organı olan ÜLKER Dergisinde 1936 yılı, Cilt 1.Ağustos sayı 1'de ve sayı 2'de Niksar Halkevi başlıklı tanıtım yazısı ve 3.Sayısında 1936 Niksar Ayvas Panayırı 'nı anlatan geniş çaplı makalesi yayınlanmıştır. Ayrıca kendisinin yazdığı şiirler, topladığı şiirler ve hiciv ağırlıklı şiirleri vardır.
NİKSAR'DA TEYYARE
Bu şiir Niksarlıların özellikle buğday ve tütün paralarından sağlanan bağışlarıyla alınarak 30 Ağustos 1931 tarihinde Niksar Kakün/Çimenözü Ahmet Alanı Pınarı civarına inen Türk Hava Kurumu Niksar tayyaresinin kurdele açma töreninde Halis Turgut Özden tarafından okunmuştur.
Göklerden süzülerek indin bir kartal gibi
Gazi Mustafa Kemal ışıklarıyla geldin
Niksar'ımız seninle mes'ut ,neş'eli şimdi
Ufukları fethedip karanlıkları deldin.
Yeşil Niksar sevindi bayramda genç ihtiyar
Hürriyet meş'alesi gibi bulutlara dal
Türkiye'nin gururu, arkanda milletim var
Seninle istikbâlim seninle istiklâl
Toplandık etrafına sen bizimsin, biz senin
Medeniyet seninle gelişip yükselecek
Gökleri dolduracak düşman korkutan sesin
Selam Gazi Paşa'ya Türklüğündür gelecek
Kaynaklar:
Yekta Güngör Özden'in şahsıma gönderdiği 21 Eylül 2004 ve 22 Ağustos 2006 ,18 Temmuz 2011 tarihli mektuplar ve fotoğraflar
Hasan Akar-Müjdat Özbay, Millî Mücadele Yıllarında Niksar
İbrahim Tamar, Özgür Karagöz, Yaşar Abanus , Sivas Dar'ül Mualliminden Öğretmen Okuluna, Sivas Valiliği (1000 Temel Eser Dizisi-53) 2026.
Hasan Akar-M. Necati Güneş Fotoğraf ve Belgeler Arşivi
Niksar Türk Hava Kurumu Arşivi
Görüşmeler: Yekta Güngör Özden (Anayasa Mahkemesi önceki Başkanlarından)
