TOKAT VE ARTOVA ÇETELERİ
Küçük Çetesi: Artova ve Kazova'da dolaşan bu çetenin başkanı Küçük, Yağcımusa köylüdür. Çerkestir. Kuvayi Milliye ve diğer müfrezelerce yapılan izleme ve sıkıştırmalardan yakasını her zaman kurtaran Küçük, en son Bedirkale çarpışmasında kendi arkadaşı Kürt Gök Ali tarafından vuruldu ve ölüsü Tokat'ta hükümet dairesi önündeki kavakların birine sarılarak herkese gösterildi.
Aynacıoğulları: Bunlar Zile'ye yakın Deveci dağlıdırlar. Çete efradının hemen hepsi Kürt'tür. Yozgat'tan Suşehri'ne kadar geniş bir alanda dolaşan bu Kürtlerin yapmadıkları fenalık kalmadı. Nice asker ve subaylarımızı öldürdü, nice zavallı yurttaşın canını yaktılar. Başkanları Hasan bir çarpışmada vuruldu. Mehmet, Hüseyin, Rüştü ve dört arkadaşı Kuvayi Milliye ile diğer eşkıya üzerine gitmeleri dolayısı ile affa uğradılar ve göğüslerini istiklâl madalyası ile süslediler. Atatürk'ün büyük nutkunda bile nefretle adı geçen Aynacıoğulları, bugün istiklâl madalyası taşıyorlar.
Molla Veli Çetesi: Artova'nın Çıkrık köyündendir. Daha çok Artova'da dolaşan bu çetenin başkanı Molla Veli Türk olduğundan Küçük ve Aynacılarla geçinemedi. En son Aynacılardan Rüştü tarafından vuruldu, adamları dağıldı.
Aziz Çetesi: Aziz, Kazova'nın Abayel köyündendir. Lezgidir. Uzun boylu hükümeti uğraştırdı. Canını kurtarmak için uzaklara savuşmak istedi ise de Yenihan'da diğer Lezgiler tarafından öldürüldü.
Kürt Bekir Çetesi: Bekir, Kazova'nın Munamak köyündendir. Abayel de, Munamak da dağ köyleridir. Kürt Bekir ilkin Küçük'le beraberdi. Sonra başlı başına bir çete kurdu. Dimorta, Farnı, Tatar, Çayköy gibi köylerden topladığı ipsiz sapsızlarla yağmaya, haydutluğa başladı. Cinlioğlu Çiftliğini bastılar, Halis Cinlioğlu'nu dağa kaldırdılar. Buradan aldıklarını Artova'da başkalarına kaptırdılar. Molla Veli çetesi ile yaptıkları çarpışmada bozuldular. Molla Veli çetesi Kürt Bekir çetesini darma dağın etti. İzlemeye çıkan müfreze bunları birer birer evlerinde yakaladı. Harp divanınca Kürt Bekir ve azılı arkadaşı Kumuk İbrahim asıldılar, diğer arkadaşları da sürekli hapis cezası giydiler.
Cemal Çetesi: Cemal, Kazova'nın Orta köyündendir. Çerkestir. İlkin Kürt Bekir ile birlikte çalışırken sonra başlı başına bir çete kurdu ise de çabuk dağıldılar. Cemal'ın daha sonra Suriye'ye gittiği söylendi.
Bunlardan başka ikişer ve üçer kişilik bir çok çeteler de kıyı köşe yapmadık fenalık bırakmadılar.
ERBAA ÇETELERİ
İzzet Çetesi: İzzet, Beldağı Gürcülerindendir. Çete efradı on beşe varırdı. Arkadaşları değişik çarpışmalarda öldürüldü. Beldağlı İzzet ise kendi köyünde hasımları tarafından öldürüldü.
Molla Osman: Zoğallıçukur Gürcülerinden olan Molla Osman çetesi 10-15 kişiden ibaretti. Arkadaşlarının çoğu öldürüldü. Kendisi de İmbat Deresi Dilsiz Tekke mevkiinde hasımları tarafından öldürüldü, çetesi dağıldı.
Çerkes Ahmet: Ağcakeçi köyündendir. 5-10 arkadaşı vardı. Kendisi ve arkadaşlarının çoğu yakalandı, çetesi dağıldı.
Kasım Pehlivan: Değirmenli köyünden olan Kasım Pehlivan'ın arkadaşları dağıldıktan on yıl sonra 1931'de yakalanabildi.
Kasım Pehlivan'ın maiyeti azdı. Cezasını doldurduktan sonra kendi köyü olan Değirmenli'de öldü.
Yanık Ali: Kuşuh köyündendir. Yakalandıktan sonra idama mahkum oldu ve cezası Tokat'ta infaz edildi, adamları dağıldı.
Abbas: Pelitlitekke köyündendir. Beş kadar arkadaşı vardı. Kendisi ve bir arkadaşı yakalanarak Amasya'da asıldılar.
İsmail: İnbat köyü Kürtlerindendir. Kendisi öldürüldü, adamları dağıldı.
Emin: Cenazederesi'nin Gürcülerindendir. Beş kadar arkadaşı vardı. Kendisi öldürüldü, adamları dağıldı.
Deli Abdullah (Hatko): Kozlu köyü Çerkeslerindendir. Kendisi yakalanarak tutuklandı, arkadaşları dağıldı.
Kırbaş (Kırkafa): Ferenge(Üzümlü) köyündendir. Kendisi yakalanarak Tokat'ta idam edildi, sayıları beşi bulan arkadaşları dağıldı.
Deli İbrahim: Fidi köyündendir. İki arkadaşı öldürüldükten sonra yakalandı. Yıllar sonra bir gece pencereden atılan bir kurşunla can verdi.
Osman: Dereli köyündendir. Kendisi öldürüldü, arkadaşları yakalandı.
Halis: Ziğdi(Karayaka) kasabasındandır. Kendisi öldürüldü, iki arkadaşı da yakalanarak Tokat'ta idam edildi.
Kel Arslan: Zovallıçukur köyündendir. Kendi köyünde meçhul kimseler tarafından kafası kesilerek öldürüldü.
Paşaoğlu İsmail: Alacabal köyündendir. Kendi köyünde hasım çeteler tarafından vurularak öldürüldü, arkadaşları dağıldı.
Pörtlek Murat: Madenli köyünden Deli Hüseyin'in Murat diye bilinirdi. 15-20 arkadaşı vardı. Madenli-Engelli yöresindeki en kuvvetli çete idi. Ermenilerin Gendekse (İkizce)'yi yaktıkları gün karşı Madenli'den seyretmiştir. Kendisi yakalanarak Tokat'ta idam edildi.
REŞADİYE ÇETELERİ:
Güpür: Reşadiye Bereketli'den olan Güpür'ün asıl adı Ömer'dir. Güpür, arkadaşı Halil ve kendileri gibi asker kaçağı olan 10-12 kişilik grubu ile dağa çıkmışlar eşkıyalığa başlamışlardı. Bölgede azıtan Baydarlı'daki Yaycılı Rumlarından Kara Yorgi çetesi ile mücadele ederken aynı zamanda vurgun, talan ve soygunlarla halkı da rahatsız etmekten geri durmamışlardır. Savaştan sonra teslim olmuşlar ve diğer asker kaçakları ile birlikte affedilmişlerdir.
Bunlardan başka Mahir, Hasan, Gül Ahmet, Deli Ahmet, Sabri, Hacı İbrahim, Şükrü, Fındık Mustafa, Murat gibi birçok haydutlar da vardı. Bunların birçoğunun sonları ölümle bitmiştir.
