• Künye
  • İletişim
  • Çerez Politikası
  • Gizlilik İlkeleri
Anasayfa
  • EKONOMİ
  • BİLİM VE TEKNOLOJİ
  • MAGAZİN
  • KÜLTÜR SANAT
  • GÜNDEM
  • SPOR
  • RESMİ İLANLAR
  • GÜNCEL
  • SİYASET
  • EĞİTİM
  • SAĞLIK
  • VEFAT
  • TEBRİKLER
  • NÖBETÇİ ECZANELER
  • YEREL
  • Ara
SON DAKİKA:
19:55
CHP Niksar İlçe Başkanı Olçay: "Kurultay İptal Edilmiş Gibi Haber Yapılması Yanıltıcı"
15:52
Niksar'da ki Yol Çalışması Bayram Trafiğini Çileye Dönüştürdü
Video Galeri Foto Galeri Yazarlar Üye Paneli
A
Büyüt
A
Küçült
Yorumlar
  1. Köşe Yazarları
  2. M. Necati GÜNEŞ
  3. NİKSAR’DA BAKIRCILIK VE KALAYCILIK (4)
Yayınlanma: 25 Temmuz 2013 - 19:28

NİKSAR’DA BAKIRCILIK VE KALAYCILIK (4)

25 Temmuz 2013 - 19:28
Yorumlar
TAKİP ETTAKİP ET
Yazdır
A
Büyüt
A
Küçült
Yorumlar
M. Necati GÜNEŞ
M. Necati GÜNEŞ

Ahmet Özdursun 1940'lı yılların meşhur ustaları Çitoğgillerdi diyor. Çıtaklardan Hüseyin usta vardı. Kalaycı olarak İsmet'in babası, Mikdat Usta vardı. Yani eski ustalardan birkaç taneydi. Hüseyin Çıtak'ın oğulları Yunis Çıtak ve Hilmi Çıtak vardı.  Öbür çocukları Hikmet, İsmet, İzzet ufaktı, hemen hemen bizim emsaldi. Efendime söyleyeyim Mihdat Tunca, Mehmet Umman, Duran Batı bunlardı yani bunlarda çıraklar yetiştirdi. Mehmet Umman'ın çırağı Hatipoğlu Mehmet. Efendime şöyleyim Duran'ın çırağı İbrahim Kaşut,  Mihdat ustanın yetiştirdiği çıraklarda yeğenleri sobacı Seyfettin ile Emin Şahin'dir.

Asıl usta Hüseyin ustadır. Ağabeyim falanda hep Hüseyin ustadan öğrenme. Onun çırağıydı onların dükkânlarında 45 tane çırak vardı. Bizde kardeşimizden öğrendik, öylemesine geldik. Maduru'dan işte şey var İbrahim Kaşut, Ali Selvioğlu, Tepe mahallesinde Duran Batu var daha aşağılardan yoktu zaten. Dereçay' dan Udcu Zehni(Yıldız), Dış mahallelerden yine Salih (Köksalan) vardı. Aşağıdan Bengilerden Mehmet Umman, Mustafa Elmalı vardı. Abanın Mehmet vardı hastane yanında. Ama bunlar hep kalaycıydı diyor Ahmet Özdursun. 

Bakırcılığa nasıl başladığını anlatıyor İsmet Çıtak; 1932 de Karşıbağ'da Hüsam  mahallesinde doğmuşum, Bakırcı Hüseyin ustanın oğluyum. İlkokula 1939'da gittim. İlkokulu bitirdim, ortaokula gittim. Ortaokul'da ne yazık ki arka kapıdan çıktık. Bitiremedik yani, efendim babamızın mesleği olan bakırcılık ve kalaycılıkla uğraştık. İlk ustam babamdı. 12-13 yaşlarında ortaokulu bırakınca işte dükkâna geldik. Mesleğe başladık. Bakırcılıkla uğraştık. Senelerce her çeşit bakırı imal ettim. Mutfak eşyaları, tenceredir, tavadır, kazan çeşitleridir ne bileyim ibriktir yani bakırdan olan her şeyi imal ettik. 

Bir zaman bunlarla iştigal ettik, 1958 de sıvama tezgâhı kurdum. Evet, bir zaman da onunla iştigal ettik. İşte sıvama bakır yapıyorduk. Hani makine bakırı derler ya, çekiçsiz. Hani elle öyle çekiçleyerek değil de makineyle yapıyorduk. Bir zamanda onunla uğraştık. Hayatım bu. Evlendik, çola çocuğa karıştık derken bu günlere geldik Allaha şükür.

Salih Çıtak, amcası Hüseyin Usta'nın bakırcılığa nasıl başladığını ve yaptıkları işleri anlatıyor; 1940'lerde Niksar'ın hafta pazarına Tokat'tan gelen ve bakır işi yapan Ergençler (Daha sonra Tokat Bakır Fabrikası'nı kuruyorlar) Hüseyin amcamın yanında sergilerini açıyorlar. Onlarda eski bakırları alıyor, düzeltiyor, işliyor ve satıyorlarmış. Amcamın yardımları karşısında ellerinde kalan bakırları amcama bırakıyorlar ve Hüseyin amcam da böylece bakır işine başlıyor. Daha sonra Ergençlerden alış veriş yaparak bakır işini ilerletiyorlar. Tabii bu al sat işi. Ergençler bakır işlemeye, üretmeye başlıyorlar. Tabii bu arada amcamlarda Ergençlerde üretilen bakırı alıp satıyorlar. Zaman geçtikçe bakırcılık yayılıyor. Ben askerden geldikten sonra Hüseyin amcamların yanında, Hüseyin amcamın beş oğlu; Yunis, Hilmi, Hikmet, İsmet ve İzzet Çıtak, ben ve çıraklarla beraber bakır imaline başladık. 

Çekiçle döverek yaptığımız dönemde ağırlıklı olarak; Haranı kazanı(Bulgur kazanı), Leğen(Salça ve pekmez leğeni), Aşurma(Üstten kulplu çorba kazanları), Su ve çorba sitilleri, Küçük çorba kazanları ve ibrikler imal ettik.  Bu arada Tokatlı Ergençlerin fabrikalarındaki silindir, pres, döküm makinelerinde rulo halinde gelip işlenen bakırları presten çıkmış halde alır(Fötr şapka şeklinde), onu çekiçleyerek işler, istediğimiz şekli verir ve değişik kaplar üretirdik. Ve daha sonra biz bu işi toptan yapmaya başladık ve Niksar'daki diğer bakırcılara da biz mal vermeye başladık. 

Bakır işinin en önemli özelliği, bakırı ne kadar kalın olur ve çekiçlenip dövülürse kalayı o kadar iyi alır ve sonuçta yemeği de çok güzel ve lezzetli olur.

Ahmet Özdursun, bakırcılık çok zor bir meslektir diyor. Şimdi bakırı döversin, şimdi bakır demek zehir demektir. O ağuyu, bakırın tozunu yuttuğunda, terleyince şu gömleğinin yakaları bile yemyeşil olur. O bakırı döverken  kırıştırırsan yani çekici vurduğun zaman kırıştırırsan olmaz, kırıştırmayacaksın. Ona hassa hassa vuracan, çok düzgün vuracaksın. Kırışmadan vurursan o düz bildiğin sac, beş altı tavda artık şeklini almaya başlar. Yani beş altı tav dediğim, bir sefer döversin onu tavlarsın. Suya basarsın, kurutursun, tekrar  bir daha döversin. Efendim yine tavlarsın, yine suya basarsın, kurutursun, bir daha döversin. Yedi sekiz tav, on tav, on iki tav. Düz bir levhayı döve döve meydana getirirsin, bir şekle getirirsin. Çok ustalık ister, çok ince iştir. 

Bakırcılıktaki alet ve edevat demircilikteki gibidir. Başta ocak, körük, kısaç efendime söyleyeyim örs ve çekiçtir. Çekiçler çeşitlidir; Narin çekiç vardır, düz çekiç vardır, parlak çekiç vardır, yani bakırı dövdükten sonra perdah vurmaya, perdah çekmeye yarar. Ağaç tokmak, makas, pergel, zımbalar, ecene yani keski ne bileyim bunlar işte.

  • YORUMLAR
adlı kullanıcıya cevap x

Yazarın Diğer Yazıları

  • AFGANİSTAN'DA BİR NİKSARLI OSMAN KARABAY (4) - 31 Ağustos 2023
  • AFGANİSTAN'DA BİR NİKSARLI OSMAN KARABAY (3) - 22 Ağustos 2023
  • AFGANİSTAN'DA BİR NİKSARLI OSMAN KARABAY (2) - 12 Ağustos 2023
  • AFGANİSTAN'DA BİR NİKSARLI OSMAN KARABAY (1) - 28 Temmuz 2023
  • -18 MART ÇANAKKALE ZAFERİ- - 19 Mart 2023
  • BİR BAŞARININ ÖYKÜSÜ/ İŞ ADAMI, EĞİTİM GÖNÜLLÜSÜ AHMET ALTIKULAÇ (4) - 10 Ocak 2022
  • BİR BAŞARININ ÖYKÜSÜ/ İŞ ADAMI, EĞİTİM GÖNÜLLÜSÜ AHMET ALTIKULAÇ (3) - 04 Ocak 2022
  • BİR BAŞARININ ÖYKÜSÜ/ İŞ ADAMI, EĞİTİM GÖNÜLLÜSÜ AHMET ALTIKULAÇ (2) - 22 Aralık 2021
  • BİR BAŞARININ ÖYKÜSÜ/ İŞ ADAMI, EĞİTİM GÖNÜLLÜSÜ AHMET ALTIKULAÇ (I) - 20 Aralık 2021
  • MİLLİ MÜCADELE'DE TOKAT ÇETELERİ (4) - 04 Mayıs 2021
  • MİLLİ MÜCADELE'DE TOKAT ÇETELERİ (3) - 28 Nisan 2021
  • MİLLİ MÜCADELE'DE TOKAT ÇETELERİ (2) - 21 Nisan 2021
  • MİLLİ MÜCADELE'DE TOKAT ÇETELERİ (I) - 14 Nisan 2021
  • MİLLİ MÜCADELE'DE TOKAT'TA KURULAN CEMİYETLER, PROTESTO TELGRAFLARI VE DÜZENLENEN MİTİNGLER (4) - 11 Ağustos 2020
  • MİLLİ MÜCADELE'DE TOKAT'TA KURULAN CEMİYETLER, PROTESTO TELGRAFLARI VE DÜZENLENEN MİTİNGLER (3) - 08 Ağustos 2020
  • MİLLİ MÜCADELE'DE TOKAT'TA KURULAN CEMİYETLER, PROTESTO TELGRAFLARI VE DÜZENLENEN MİTİNGLER (2) - 05 Ağustos 2020
  • MİLLİ MÜCADELE'DE TOKAT'TA KURULAN CEMİYETLER, PROTESTO TELGRAFLARI VE DÜZENLENEN MİTİNGLER (1) - 29 Temmuz 2020
  • NİKSAR'DA SANDIKÇILIK (8) “Yeni Bir Heyecan, Hediyelik Kilimli Sandık Kursu…” - 08 Ocak 2020
  • NİKSAR'DA SANDIKÇILIK (7) “Ceviz Çeyiz Sandığından Kilimli Hediyelik Sandığa” - 02 Ocak 2020
  • NİKSAR'DA SANDIKÇILIK (6) “Ceviz Çeyiz Sandığından Kilimli Hediyelik Sandığa” - 28 Aralık 2019
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
Köşe Yazarları
Hasan AKAR
Hasan AKAR
BAZEN GECİKİR YAZILAR…(2)
MİSAFİR KALEM
MİSAFİR KALEM
GÖRÜNMEZ MELEKLER - Deniz GEZDİ UZUN
Rami GÜMEN
Rami GÜMEN
GAZETECİLER GÜNÜ - Rami GÜMEN
DİYETİSYEN FUNDA KORKMAZ
DİYETİSYEN FUNDA KORKMAZ
BİTKİ ÇAYLARININ FAYDALARI VE DOĞRU KULLANIMI - DİYETİSYEN FUNDA KORKMAZ
GÜREL SÜRÜCÜ
GÜREL SÜRÜCÜ
Kitap, Yazar, Okur ve Aradaki Uzun Yol
NURAY KAYA
NURAY KAYA
*RÜZGAR GÜLÜ* NURAY KAYA
FARUK YÜCER
FARUK YÜCER
Türkiye Gündemi Nasıl Değişiyor?
HAMİ KARSLI
HAMİ KARSLI
AYAK İZLERİ
MERDİN YILDIRIM
MERDİN YILDIRIM
BİZİM EMEKLİ
Ahmet Ertuğrul KARAHAN
Ahmet Ertuğrul KARAHAN
Ç A N A K Ç I
Şafak GÜMEN
Şafak GÜMEN
BU HUKUKSUZLUK HEPİMİZİ UÇURUMA GÖTÜRÜYOR.
Ali BERKE
Ali BERKE
TEKRAR BULUŞMAK İÇİN GÜLE GÜLE !
Doğukan DEMİREL
Doğukan DEMİREL
Çocuklarda Okul Reddi
M. Necati GÜNEŞ
M. Necati GÜNEŞ
AFGANİSTAN'DA BİR NİKSARLI OSMAN KARABAY (4)
Sevinç Meşe
Sevinç Meşe
ABUR CUBURUN ZARARI
Bedrettin Naim ARSLAN
Bedrettin Naim ARSLAN
Bilmiyorsanız Çekin Elinizi !...
Rüştü BOZKURT
Rüştü BOZKURT
Sakarat Eteklerindeki Endişe
MERT DİŞ
MERT DİŞ
ZEYTİNYAĞLI TAZE FASÜLYE BASTI
Mahmut HASGÜL
Mahmut HASGÜL
SEVMEK İÇİN SON ANLAR
Yusuf UÇAR
Yusuf UÇAR
ÖĞRETMENLER GÜNÜNDE BOŞ LAFLAR
Mehmet TÜRKÜ
Mehmet TÜRKÜ
MESELE ‘NİKSAR’ MESELESİ!
Ahmet DOĞANSES - Hukuk - Psikolojik Danışman
Ahmet DOĞANSES - Hukuk - Psikolojik Danışman
Doğu Türkistan’da Çin Zulmü
Cihat TAŞKIN
Cihat TAŞKIN
KARALAMA
Ali BERKE  berke_1958@hotmail.com
Ali BERKE berke_1958@hotmail.com
11. yıl
Kemal YILMAZ
Kemal YILMAZ
Üç Büyük Bela
Refika GÜL
Refika GÜL
ELDEN GELEN ÖĞÜN OLMAZ
Ulvi GELBAL
Ulvi GELBAL
YEREL SEÇİMLER VE NİKSAR- II
Çok Okunan Haberler
Haluk Levent Tokat’ta Sahne Alacak
Haluk Levent Tokat’ta Sahne Alacak
Almus Barajı’nın Etkisi Tokat Merkezine Ulaştı
Almus Barajı’nın Etkisi Tokat Merkezine Ulaştı
Tokat’ın O İlçesinde Eğitime 3 Gün Ara Verildi!
Tokat’ın O İlçesinde Eğitime 3 Gün Ara Verildi!
Ana Sayfa
EKONOMİ
BİLİM VE TEKNOLOJİ
MAGAZİN
KÜLTÜR SANAT
GÜNDEM
SPOR
RESMİ İLANLAR
YEREL
NÖBETÇİ ECZANELER
TEBRİKLER
VEFAT
SAĞLIK
EĞİTİM
SİYASET
GÜNCEL
Köşe Yazarları
Foto Galeri
Video Galeri
Biyografiler
Vefatlar
Üye Paneli
Günün Haberleri
Arşiv
Gazete Arşivi
Anketler
Hava Durumu
Gazete Manşetleri
Nöbetci Eczaneler
Namaz Vakitleri
  • EĞİTİM
  • GÜNCEL
  • SAĞLIK
  • SİYASET
  • TEBRİKLER
  • VEFAT
  • YEREL
  • Foto Galeri
  • Video Galeri
  • Köşe Yazarları
  • Biyografiler
  • Vefatlar
  • Üye Paneli
  • Günün Haberleri
  • Arşiv
  • Gazete Arşivi
  • Anketler
  • Hava Durumu
  • Gazete Manşetleri
  • Nöbetci Eczaneler
  • Namaz Vakitleri

  • Rss
  • Sitemap
  • Künye
  • İletişim
  • Çerez Politikası
  • Gizlilik İlkeleri

Sitemizde bulunan yazı , video, fotoğraf ve haberlerin her hakkı saklıdır.
İzinsiz veya kaynak gösterilemeden kullanılamaz.

Tokat Haber | Tokat Son Dakika Haberleri