Günümüzde Bir Arife Hoş Lika/ Hz. Mevlâna'nın 22.Kuşaktan Torunu Esin Çelebi Bayru Esin Çelebi Bayru 1949 yılında Halep'te doğdu. Babası Hz. Mevlâna'nın 19.kuşak torunlarından 1.Devre TBMM Reis Vekilliği, Konya Milletvekilliği yapmış olan Abdulhalim Çelebi'nin (1869-1925) torunu Celalettin Bakır Çelebi, annesi Osmanlı vezirlerinden Namık Paşa'nın torunu Güzide Hanım'dır.
Bu kanunun çıkarılmasıyla birlikte makam çelebisi Abdulhalim Çelebi'yi Ankara'ya davet eden Mustafa Kemal O'nunla görüş birliğine vararak Abdulhalim Çelebi'nin oğlu Mehmet Bakır Çelebi'yi Suriye'deki Mevlevîhânelerin merkezi olan Halep Mevlevîhânesi'ne şeyh olarak tayin etmişti. Bu arada şunu unutmamak gerekir ki İstiklal Savaşı yıllarında Mustafa Kemal Konya'ya gelerek üç gün Mevlevîhâne'de kalmış ve dua etmiştir.
Aile bunun üzerine Halep'e giderek faaliyetleri oradan yürütmüştü. Esin Çelebi'nin babası Celalettin Bakır Çelebi de 1926 yılında burada doğmuştur.
Suriye Hükümeti'nin topraklarındaki Mevlevihaneleri kapatması üzerine 1958 yılında ailesi ile birlikte İstanbul'a gelmiştir.
İlk, orta ve lise öğrenimini burada yapmış, İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Arap ve Fars Filolojisi'nden mezun olmuştur.
Babası Celalettin Bakır Çelebi'nin 1996 yılında vefatından sonra Konya'ya davet edilmiştir. Makam çelebiliğini kardeşi Faruk Hemdem Çelebi ile birlikte yürütmektedir. Aynı yıl kardeşi ile birlikte Uluslararası Mevlâna Vakfı Başkan Vekilliğine atanmıştır.
Son Yıllarda Tokat'la Konya'nın Yeniden Mevlâna'da Buluşması
2012 Ocak ayında “Kültür Sanat Programları “ çerçevesinde Konya Selçuk Üniversitesi Mevlâna Araştırmalar Enstitüsü'nden bir grup akademisyen Gazi Osman Paşa Lisesi Müdürlüğü ve Tokat Şairler ve Yazarlar Derneği'nce Tokat'a davet edilmişti.
Enstitü Müdürü Yard.Doç.Dr.Nuri Şimşekler,Fars Dili ve Edebiyatı Bölüm Başkanı Yard.Doç.Dr.Ali Temizel,Uzman Nilgün Yamaner ve Salim Eker Hz.Mevlâna ve Mevlevîlik ile ilgili sunumlar yapmışlar ilk defa geldikleri şehrin Mevlevihânesini gezmişlerdi.
Esin Çelebi Bayru Hanımefendi'yi Nasıl Tanıdık, Tokat'la Nasıl Tanıştırdık.
İsmini daha önce duyduğum Hz. Mevlâna'nın 22.kuşaktan torunu Esin Çelebi Bayru'yu ilk kez davet edildiğim Konya Selçuk Üniversitesi, Mevlâna Araştırmalar Enstitüsü'nce 9-10 Aralık 2013'de düzenlenen “Günümüzde Yurt İç Mevlevîhânelerinin Durumu ve Konumları Sempozyumu” nda tanıdım.
Sohbetlerimiz sırasında kendisinin Tokat 'a gelmediğini ancak Tokat Mevlevîhânesi'ni merak ettiğini söylemesi üzerine bize O'nu Tokat'a davet etmek düştü.
Bu arzu Tokat Mahperi Hatun Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi'nin üç yıl sonra daveti üzerine 2016 yılının 8-9 Ocak günlerinde gerçekleşti. Esin Çelebi Bayru kışın etkilediği çok zor şartlarda Tokat'a geldi. Gazi Osman Paşa Lisesi Konferans Salonu'nda Çelebi ,“ Hz. Mevlâna , Mevlevîlik ve Sema “ konulu bir sunum yaparken GOP Üniversitesi Kütüphane ve Dokümantasyon Daire Başkanı Ekrem Anaç, Edebiyat Öğretmeni Saffet Çakar ve bendeniz de Hz. Mevlâna'yı çeşitli yönleriyle anlatan birer konuşma yaptık .
9 Ocak akşamı Esin Çelebi Bayru, Mevlevîhâne de Güneş Televizyonunca düzenlenen TOŞAYAD'dan bendeniz, Mahmut Hasgül ve Rasim Yılmaz'ın da katıldığı “Kültür Sofrası” programının konuğu oldu.
Bizim O'nunla diğer bir buluşmamız “Tokat Mevlevîhânesi ve Son Şeyhi Abdülhadi Efendi “eserini hazırlama çerçevesinde 13 Temmuz 2018'de Rasim Yılmaz'la birlikte gittiğimiz Konya'da Türkiye'nin Kırgızistan Bişkek Büyükelçiliği Kültür ve Tanıtma Müşaviri Doç. Dr Nuri Şimşekler'in de katılımıyla Uluslararası Mevlâna Vakfı'nda gerçekleşti.
Çelebi Hanımefendi'nin Tokat'a ikinci gelişi 22 Nisan 2019 'da Tokat Belediyesi ve Tokat Şairler ve Yazarlar Derneği'nin daveti üzerine gerçekleşti. Tokat Mevlevîhânesi'nde Valimiz Dr. Ozan Balcı'nın da katıldığı programda Esin Çelebi Bayru tarafından “Mevlâna 'nın Öğretileri “ konulu konferans verildi. Sivas Mevlana Tasavvuf Kültürü ve Semâ Derneği'nce sema töreni icra edildi.23 Nisan 2019'da Tokat'tan sonra Mevlevîliğin en fazla yayıldığı ve Mevlevîhâne'nin kurulduğu Niksar'a gidildi ve Niksar Belediye Başkanı Özdilek Özcan tarafından ağırlandı.
Üçüncü geliş ise Tokat Valiliği'nin daveti üzerine 15 Ocak 2020 Çarşamba günü gerçekleşti. Uluslararası Mevlâna Vakfı Başkan V.Esin Çelebi Bayru, Mütevelli Heyet Üyesi Osman Bayru, Vakfın Konya Şubesi Başkanı, Postnişin Nadir Dede (Kalbibüyükler), Vakıflar Bölge Müdürü Yılmaz Kılınç, TOŞAYAD Başkanı Hasan Akar ve Yönetim Kurulu Üyesi Rasim Yılmaz'ı Tokat Valisi Dr. Ozan Balcı makamında kabul ederek programlar üzerinde görüş alışverişi yapıldı.
Aynı gün akşam saat 18.00'de Mevlevîhâne 'de buluşuldu. Programa Tokat Valisi Dr. Ozan Balcı, Cumhuriyet Başsavcısı Aydın Turhan, Garnizon ve 48.Piyade Alay Komutanı Ayhan Ocak, İl Emniyet Müdürü Göksel Topaloğlu, Belediye Başkan Yardımcısı Selahattin Kelemci, Vakıflar Bölge Müdürü Yılmaz Kılınç, Tokat Mevlevîhânesi Son Şeyhi Abdulhadi Efendi'nin torunu Nurten Tüzemen, basın mensupları ve diğer davetliler katıldı.
Tokat Şairler ve Yazarlar Derneği Başkanı bu fakirin Tokat'ta Mevlevîlik konulu sunumundan sonra Şair Rasim Yılmaz Mevlâna şiirini yorumladı. Çelebi Hanımefendi de “Mevlevîlik ve semâ “ konulu konuşma yaptı. Sivas Mevlâna Tasavvuf Kültürü ve Semâ Derneği'nce Semâ âyîn-î şerîfi icra edildi.
16 Ocak 2020 Perşembe günü Niksar Anadolu Lisesi'nde “Mevlâna, Mevlevîlik ve Semâ “ konulu söyleşiye katılındı. Niksar Belediye Başkan Vekili Bedrettin Berdibek'i ziyaret ve şehrin bazı tarihi eserleri Araştırmacı Yazar M. Necati Güneş rehberliğinde gezildikten sonra Tokat'a dönüldü.
Bu etkinlikler ve tanışıklıklardan sonra 12.asırda yaşamış büyük tasavvuf ehli Mevlâna'nın hoşgörü ikliminden tattıran, konuşması, adabıyla eksiksiz hissettiren bir hanımefendi buluyoruz artık karşımızda. Onu büyük bir manevi hazla dinlerken aklınıza işte günümüzün Arife Hoş Likası budur düşüncesi geliyor.
Yazımızı Niksar'dan Konya'ya giderek 1950 'den 1972 yılına kadar 22 yıl Mevlâna Müzesi Müdür Yardımcılığı görevinde bulunan, bu ulvi kapıya hizmeti “Hazreti Pir'”e hizmet olarak kabul eden ' Bir nazar ber-kadem ' Mustafa Necati Elgin'in (1907-1977) güzel bir sözü ile bitirelim:
“Hor bakma fukara fırkasının hırkasına
Geçer her biri bir dağı delüb arkasına”
Ve en kalb-i teşekkürlerimiz sunalım; Konya'yı, Tokat'a yakınlaştırarak Hz. Mevlâna'da buluşturmak için değerli etkinliklere imza atan Valimiz Dr. Ozan Balcı, Belediye Başkanımız Av. Eyüp Eroğlu ,Uluslararası Mevlâna Vakfı Başkan V. Esin Çelebi Bayru Hanımefendi ve diğer emeği geçen kurum,kuruluş ve şahsiyetlere.
