“Ben yaşadıkça Kur'an'ın kulu,kölesiyim
Ben,o temiz ,pâk Muhammed'in yolunun toprağıyım.
Bir kimse,benim sözümden başka bir şey naklederse,
Onu söyleyenden de,o sözden de bîzarım….” .
Mevlânâ Celâleddin-i Rûmî
Bu ülkenin manevi değerlerinin, şahsiyetlerinin kıymetini bilmek istemeyen ,maddi güçlerini dışarıdan alan pervasızlar dün Cumhuriyetimizin banisi Gazi Mustafa Kemal Atatürk ve silah arkadaşlarına saldırdıkları gibi birkaç yıl önce en zor şartlarda milliliğimizin ,bütünlüğümüzün sembolü İstiklal Marşımızın yazarı Mehmet Akif ERSOY'a yüklendiler.
Gündemlerinde şimdi Hz.Mevlânâ var.Yarın belki başka değerlerimiz olacak ama bizler inadına bu görevli yıpratıcılara fırsat vermeyeceğiz.Yukarıdaki mısraların ışığında yapabileceğimiz çalışmalarla Akiflere,Mevlânâlara sahip çıkıp asla onları unutturmayacağız.
Bu yıl Hz.Mevlânâ'nın vuslata erişinin 742.yılıydı. Başta Konya olmak üzere ülkemizin pek çok yerinde olduğu gibi Tokat'ta da bu yıl daha anlamlı ve farklı etkinliklerle anıldı.
İlk etkinlik Gaziosmanpaşa Üniversitesi İlahiyat Fakültesince 18 Aralık 2015'de “Vuslatının 742.yılında Mevlânâ ve Mevlevilik” adıyla Üniversite Konferans Salonunda gerçekleştirildi. İkincisi 25 Aralık 2015'de Tokat Belediyesi 'nce Hüseyin AKBAŞ Kapalı Spor Salonunda Sanatçı Fatih Koca 'nın Tasavvuf Müziği Konseri ve Konya'dan davet edilen sema topluğunun sema gösterileri ile yapıldı.
Bir diğeri de yine 22 Ocak 2016'da Tokat Belediyesi'nce 26 Haziran Atatürk Kültür Sarayında Ömer Tuğrul İnançer ve Serdar Tuncer'in sahne aldığı “Aşk Kalbe Düşünce” söyleşisi oldu.İl dışında -Balıkesir ve İstanbul'da düzenlen kültür etkinliklerine davetli -olduğum için bu güzel etkinliklere maalesef katılamadım.Üniversitemiz ve Belediyemiz başta olmak üzere emeği geçenleri ,Tokat Belediyesi Başkan Yardımcısı Selahattin Kelemci'yi ,yeni görevleriyle güzel projelere imza atan Kültür ve Sosyal İşler Müdürü Ahmet Turan Erdoğan ve Basın Yayın ve Halkla İlişkiler Müdürü Mehmet Akif Erten kardeşlerimizi içten duygularımla kutluyorum.
Bana göre Tokat bu yıl yukarıda gerçekleştirilenleri perçinleştiren apayrı derin bir güzellik yaşadı.Zira Mevlânâ'nın döneminde Mevlevilikle tanışan ilk şehirlerden biri olan Tokat,O'nun 22.kuşaktan torunu ,Uluslar arası Mevlânâ Vakfı Başkan Vekili Esin Çelebi BAYRU'yu ağırladı.Tokat Mahperi Hatun Teknik ve Mesleki Anadolu Lisesi'nin daveti üzerine 8-9 Ocak 2016 tarihleri arasında şehrimizi onurlandıran Esin Çelebi BAYRU Hanım Gaziosmanpaşa Lisesi Konferans Salonunda” 8 Ocak Cuma akşamı Mevlânâ,Mevlevilik ve Sema” konulu bir konuşma yaptı.
Üç yıl önce Konya Selçuk Üniversitesi'nce düzenlen “Türkiye'de Bulunan Mevlevihâneler Sempozyumu”na kadim dostum ,Tokat Mevlevihânesi Vakıf Müzesi Müdürü Ekrem ANAÇ 'la birlikte katılarak Tokat Mevlevihânesi konusunda bildiriler sunmuştuk.Esin Çelebi BAYRU Hanımefendi ile o zaman tanışmış,kendisini Tokat'ta da görmek istediğimizi belirterek,nazikane davet etmiştik.
Esin Çelebi BAYRU 1949 Halep doğumlu. Neden Çelebi Hanımefendi Türkiye topraklarında doğmadı sorusuna işte az da olsa dramatik cevabımız; 30 Kasım 1925 yılında Tekke ve Zaviyelerin çıkarılan kanunla kapatılmasından önce Mevlânâ Dergahının son Makam Çelebisi ,1.Devre T.B.M.M.Reis Vekili ,Konya Milletvekili Abdulhalim Çelebi'yi Ankara'ya davet eden Mustafa Kemal onunla görüşerek çalışmaların Suriye'deki Mevlevihânelerde (Halep) devamı konusunda görüş birliğine varmışlardı.Abdulhalim Çelebi (1869-1925,(Mustafa Kemal'in de onayını alarak oğlu Mehmet Bakır Çelebi'yi ,Suriye'deki Mevlevihanelerin merkezi olan Halep Mevlevihânesine şeyh olarak tayin etmişti.(Unutmamak gerekir ki,İstiklal Savaşı yıllarında Gazi Mustafa Kemal Konya'ya gelmiş, Mevlânâ Türbesini ziyaret ederek üç gün burada kalıp dua etmiştir.)
Aile bunun üzerine Halep'e giderek faaliyetleri oradan yürütmüştü.Esin Çelebi Bayru'nun babası Celalettin Bakır Çelebi de (1926-1996)1926 yılında burada doğmuştur.Annesi ise Osmanlı vezirlerinden Namık Paşa'nın torunu Güzide Hanım'dır.Aile ,Suriye Hükümetinin Mevlevihaneleri kapatma kararı alması üzerine 1958 yılında acilen Türkiye'ye gelmek zorunda kalmışlardır.
Makam Çelebisi olan babası Celalettin Çelebi'nin 13 Nisan 1996 yılında vefatı üzerine yerine oğlu Faruk Hemdem Çelebi getirilmiş, kızlarından Esin Çelebi Bayru Hanım'da Konya'ya davet edilerek diğer faaliyetleri sürdürme görevini üstlenmiştir.
Ve Yüce Allah,Hz.Mevlânâ'nın torunu bu değerli Çelebi Hanımefendi'yi 8-9 Ocak tarihlerinde ilk defa Tokat'la,Tokat Mevlevihânesi ile buluşturdu.Aynı programda Okul Müdürü Sevil ALAÇAM'ın açılış konuşmasından sonra şu an GOP Üniversitesi Kütüphane ve Dokümantasyon Daire Başkanı olan Ekrem ANAÇ” Tokat Mevlevihânesi ve Tokat'ın Mevlevilikle Tanışması” bendeniz de Tokat Mahperi Hatun Teknik ve Meslek Anadolu Lisesi Edebiyat Öğretmeni olarak “Tokat Mevlevihânesi'ne Atanan İlk Mevlevi Kadın Şeyhi Arife Hoş-Lika ” konulu birer sunum yaptık.
Geceye, Vali Vekilimiz Suphi KÜSBECİ, Devlet Eski Bakanı Metin GÜRDERE,Sivas Mevlânâ Tasavvuf Kültürü ve Sema Derneği Başkanı Şemsi Yılmaz Susamış, ulusal ve mahalli basın,üniversite öğrencileri ve seçkin bir halk grubu katıldı.Salonun tam dolu olmasından dolayı misafirimiz Esin Çelebi Hanımefendi'nin memnuniyeti ,sahnedeki konuşması arasına sıkıştırdığı teşekküre kadar yansıdı.
Aynı gün randevuları alınan Tokat Valiliği ve Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi Rektörlüğünü ziyaretleri İstanbul'dan Tokat'a uçak seferinin iptal edilmesi üzerine gerçekleştirilemedi. Aynı şekilde Tokat Mevlevihânesi son Şeyhi Abdulhadi (Üstün )Efendi'nin Ankara'da yaşayan torunu Nurten Üstün Tüzemen Hanım da arzu etmesine rağmen Tokat'ta bu buluşmaya gelemedi.
Akşam, GOP Lisesindeki program sonrası Devlet Eski Bakanımız Sayın Metin GÜRDERE'nin misafirlerimizi ve bizi “Saklı Bahçe Tesisleri”nde ağırlama nezaketi ve yemekte yapılan sohbetler herkesin yorgunluğunu unutturdu. Dolayısıyla kendilerine bu satırların arasından hassaten teşekkürlerimi sunuyorum.
Ertesi gün ,okul öğretmenleriyle Öğretmenevinde yapılan kahvaltı sonrası Esin Çelebi BAYRU Hanımefendinin ilk durağı Tokat Mevlevihânesi oldu.Soğuk bir havaya rağmen burada incelemeler yaparak görevlilerden bilgi aldı.BAYRU,Tokat'ın kültürel değer taşıyan bazı eserlerini gezdikten sonra Cumartesi akşam Tokat Güneş Televizyonu ve Tokat Şairler ve Yazarlar Derneği koordinesiyle Mevlevihâne Muslu Ağa Köşkünde” Kültür Sofrası” adıyla düzenlenen canlı yayına katıldı.Programın sunumu Eğitimci -Yazar Mahmut Hasgül ve bendeniz tarafından yapılırken Şair Rasim Yılmaz kendi yazdığı “Mevlân┺iiriyle ve öğrencimiz Cansu Polat da Yavuz Bülent Bakiler'in “Sana Geldim Mevlânâ” şiiriyle katıldılar.
Program sonrası Esin Çelebi BAYRU Hanımefendi ile özel sohbetlerimiz de oldu.Anladım ki manevi değeri büyük insanların soyunda , aradan yüzyıllar da geçse bu izleri rahatlıkla bulabiliyoruz.Size 12.asırda yaşamış Büyük Tasavvuf Ehli Mevlânâ'nın hoşgörü iklimini tattıran,konuşmasıyla,adabıyla eksiksiz hissettiren bir hanımefendi buluyorsunuz karşınızda.Onu büyük bir manevi hazla dinledikçe aklınıza işte günümüzün Arife Hoş Likayı Konevisi budur mutlaka düşüncesi geliyor.
Çelebi Hanımefendi'den kısa sürede de olsa sessizce alabildikleriniz belki de sizin hayatınızın akışına yansıyor .Özellikle GOP Tıp Fakültesi'nde yatmakta olan bir arkadaşımızın eşini ziyareti bizde onu daha iyi tanımamızda apayrı bir anlam,vefa ve güzellik uyandırıyor.Dilerim onlardan aldıklarımızı bizler de bir nebze olsun karşımızdaki insanlara verebiliriz.İşte Esin Çelebi BAYRU Hanımefendi'nin bende bıraktıklarının ışığında asılla ilgisi olmayan dış şekilden iç şeklin manevi güzelliğine nasıl taşınabiliriz diye düşünüyorum, düşünüyorum.
Bu arada çok üzüldüğü bir konu son yıllarda Mevleviliğin icra edilmesindeki sema gösterilerine katılan bazı semazenlerin ve toplulukların konumu. Bunların asıl görevin dışında artık düğünlerde ve benzeri merasimlerde ortaya çıkıp sema etmeleri ve bunun karşılığında bir grup ilim adamı gibi para talep etmeleri ve işi maalesef ticarete dökmeleri onun kadar Mevlânâ sevenlerini bir hayli endişeye sevk ediyor.
Aynı konu Konya'daki sempozyumda da tartışılmış bildiri sunan bir hanımefendi gözleri dolarak ülkemizdeki düğünlerde amaç dışı gerçekleştirilen bu semazenlerin durumunu fotoğraf ve canlı kayıtlarla göstermişti.
Elbette davet edilen insanların, bu konu ile emek sarf eden ilgili toplulukların yol, konaklama vb. giderlerini karşılamak kurumların ya da ev sahiplerinin görevi ama ayrıca dernek adı kullanılarak maddi bir çıkar temin teklif ve pazarlıkları hiç hoş değil bizce de.
Yazımızın son bölümünde Hz.Mevlânâ'nın değerli eserlerinden biri olan Mesnevi'den bir örnek verip anlayana diyelim:
Bir fakih, bir sürü eski püskü parçaları toplayıp kendince bir sarık yapmıştı. Görünüşte gayet büyük olup meclislerde başköşeye oturulsun istiyordu.
Sarığın içinde parça parça pılı pırtılar doluydu. Dışındansa pek güzel görünüyordu. Dışı, cennet elbiseleri gibi güzel, içiyse münafığın kalbi gibi haraptı!
Parça parça eski bezler, sarığın içinde gizlenmişti.
Bir sabah vakti, bir şeyler elde etmek ümidiyle bu heyetle medreseye gitti. Bir hırsız da karanlık bir yolda sanatını icra etmek için hazır bekliyordu. Ansızın fakihin sarığını kapıp işini bitirmek için koşmaya koyuldu.
Fakihse onun arkasından bağırıyordu:”Hele bir destan çöz de sonra koşmaya bak!
Böyle sevinç içinde uçar gibi gidiyorsun ama önce elindeki metaa bak da sonra ona candan bağlan!
Onu elinle bir açıp hâlini tetkik et; ondan sonra istersen götür sana helâl ettim!”
Hırsız sabırsızlanıp sarığı açınca yol üzerine sayısız bez parçaları dökülüverdi!
Şaşırmış vaziyette, o işe yaramaz dostlardan elinde sadece bir arşın eski bir bez parçası kadı!
Onu da hırsı yere çalıp,”A hilekâr beni işimden alıkoydun! Deyince;
Fakih,”Gerçi sana hile yaptım ama boşuna mücadele etmemen içinde nasihatte bulundum” dedi.
Mevlânâ hoş görüsü ile efendim.
