ŞEHY KEŞFİ OSMAN EFENDİ CAMİİ KİTABESİ
İsmail Hakkı UZUNÇARŞILI'nın Kitabeler adlı eserinde yer alan ve Vakıflar Genel Müdürlüğünde ulaştığımız eski resimlerde kapının üzerinde bulunan taş kitabe daha sonra caminin yapılışı sırasında depoya kaldırılmıştır.Niksar'da bulunduğumuz sırada teklifimiz üzerine caminin dernek yöneticileri arasında bulunan Niksar Belediyesi Fen İşleri Müdürü Metin Çelikdelen ağabeyin ve cami imamının gayretleriyle temizlik ve onarımı yapılarak caminin giriş sağ tarafına yeniden konulmuştur.Kitabenin tercümesi o zaman Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Öğretim Üyesi olan Prof.Dr.Hüsrev Subaşı tarafından yeniden okunmuştur.
“Kutbu alem reh-nüma-i sâlikin
Hazreti Mahmud Efendi Kâm- ı bîn
Rah-i Hâk'da vasılının kıdvesi
Üsküdari bil Hüdâi 'dir yakin
Ol Aziz'in hizbinin bu kemteri
Yaptı Keşfi dil-guşa Şah cami-i hemin
Sal-i bin yetmişsekiz'de bed edüp
Kıldı itmanın müyesser ol Muin
Dini itmanına tarih ol zaman
“beyti Rahman üsise Li's salihıyn”
Ba'dehu binyüzsekiz'de kal' idüb
Yaptı tekrar böyle bir cami-i metin
Hem tarik-i Celvetiye şart idüp
Oldu daim cilvegâh-ı âbidin
Hak Teâlâ sa'yini meşkûr ide
Kasr-ı cennet sandı güya dâhilin
Bani-i Muhlis dedi tarihini
“Ka'betü'l uşşak cây-i talibin.”
ŞEYH KEŞFİ OSMAN EFENDİ VAKFİYESİ
Vakıflar Genel Müdürlüğü'ndeki 315 Numaralı Defterin 507.sahife ve 9.Sırasında kayıtlı İstanbul'da Keşfi Şeyh Osman Efendi Vakfına ait 1103 tarihli vakfiyenin başlangıç ve ayet kısmı hariç çıkarılan örneğinden Niksar'la ilgili bazı bölümleri aşağıya alıyoruz.
“……Bu malımı ve nefislerin menailin ile adı geçen şehir mahallerinde Kazancı Mahallesinde Kalenderhanesinde yerine bulunan işaret edilen hazretlerinin yol fukarasına uygun olarak beş oda ve muallim evi ve bir cami-i şerifi kapsayan yeni bir zaviye bina vakfedip ve yine mülküm lan adı geçen şehirde bulunan sakinlerden bir tarafta Nalbant Hacı Mehmet Vakfı ve bir taraftan Molla Mustafa oğlu Kulaksız Hallaç mülkleri ve iki taraftan umum yol ile sınırlı bir dükkanın ve yine adı geçen şehirde bir taraftan Semerci Topal Ömer ile sınırlı bir dükkan ile sınırlı bir dükkan ile toplamı dört dükkanımı ve yine Kabuklu adıyla bilinen bir yer,bir taraftan sülalem Hacı Mehmet Vakfı ve bir taraftan büyük nehir ve bir taraftan Hacı Ahmet mülkü ve bir taraftan atölye arkı ile sınırlı kabuk atölyesini ve yine mülküm olup zaviye ve cami-i şerif tarafından bir taraftan Yusuf Mescidi İmam Molla Mehmet ve bazen Mustafa Bese mülkleri ve bazen umum yol bir taraftan Mağman adlı köyün imamı diğer Molla Mehmet mülkü ve iki taftan umum yol ile sınırlı ağaçlar(sarhoşluk veren ağaçlar) ve bu ağaçların dışındaki ağaçlar,bahçem dahilinde bekleme odaları bina olmak üzere vakıf ve sınırlama ve yine nazar-ı mezbûrdan vaki halkın yanında ve komşuları yanında belirlenen sınır,alım satan yapanların mülkü olan Kedür Mezrasının tamam malikanesini ve Zeyretiç adlı köyün malikhanesinin yarısını vakfedip ve bilinen Kalenderhane yerinin vakfa uygun olan Pürnar Köyünden Hacı İvaz yerinin tamam malikanesini Carut Bağı ve (Solgöl)Sulugöl mezralarının malikanesinin üçte biri ve Taşköprü yakınındaki iki ölçek tohum alabilir yerin tamam mülkünü ve icara bağlanmış olan ve kendi vakfı olan Kedür Vezirke ve dekakının ve kabuk atölyesi ve bilinen bahçe içerisinde icar ve bina olunan sakinlerin odalarının icarlarında meydana gelen ve zikrolunan gelirler zaviye ve cami-i şerifi hizmetçilerine vakfı gelmediğinden yeni adı geçen yerde zaviyeye vakfı Sarınkat (Sarmuhat) isimli köyün malikanesinin cami-i şerif ve zaviye hizmetçilerine ve deruhunu kasabada usulü üstünde bulunan bir göz su değirmeni gelirlerini dahi taamiyelerine…..”
ŞEHY KEŞFİ OSMAN EFENDİ CAMİİ KİTABESİ
İsmail Hakkı UZUNÇARŞILI'nın Kitabeler adlı eserinde yer alan ve Vakıflar Genel Müdürlüğünde ulaştığımız eski resimlerde kapının üzerinde bulunan taş kitabe daha sonra caminin yapılışı sırasında depoya kaldırılmıştır.Niksar'da bulunduğumuz sırada teklifimiz üzerine caminin dernek yöneticileri arasında bulunan Niksar Belediyesi Fen İşleri Müdürü Metin Çelikdelen ağabeyin ve cami imamının gayretleriyle temizlik ve onarımı yapılarak caminin giriş sağ tarafına yeniden konulmuştur.Kitabenin tercümesi o zaman Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Öğretim Üyesi olan Prof.Dr.Hüsrev Subaşı tarafından yeniden okunmuştur.
“Kutbu alem reh-nüma-i sâlikin
Hazreti Mahmud Efendi Kâm- ı bîn
Rah-i Hâk'da vasılının kıdvesi
Üsküdari bil Hüdâi 'dir yakin
Ol Aziz'in hizbinin bu kemteri
Yaptı Keşfi dil-guşa Şah cami-i hemin
Sal-i bin yetmişsekiz'de bed edüp
Kıldı itmanın müyesser ol Muin
Dini itmanına tarih ol zaman
“beyti Rahman üsise Li's salihıyn”
Ba'dehu binyüzsekiz'de kal' idüb
Yaptı tekrar böyle bir cami-i metin
Hem tarik-i Celvetiye şart idüp
Oldu daim cilvegâh-ı âbidin
Hak Teâlâ sa'yini meşkûr ide
Kasr-ı cennet sandı güya dâhilin
Bani-i Muhlis dedi tarihini
“Ka'betü'l uşşak cây-i talibin.”
ŞEYH KEŞFİ OSMAN EFENDİ VAKFİYESİ
Vakıflar Genel Müdürlüğü'ndeki 315 Numaralı Defterin 507.sahife ve 9.Sırasında kayıtlı İstanbul'da Keşfi Şeyh Osman Efendi Vakfına ait 1103 tarihli vakfiyenin başlangıç ve ayet kısmı hariç çıkarılan örneğinden Niksar'la ilgili bazı bölümleri aşağıya alıyoruz.
“……Bu malımı ve nefislerin menailin ile adı geçen şehir mahallerinde Kazancı Mahallesinde Kalenderhanesinde yerine bulunan işaret edilen hazretlerinin yol fukarasına uygun olarak beş oda ve muallim evi ve bir cami-i şerifi kapsayan yeni bir zaviye bina vakfedip ve yine mülküm lan adı geçen şehirde bulunan sakinlerden bir tarafta Nalbant Hacı Mehmet Vakfı ve bir taraftan Molla Mustafa oğlu Kulaksız Hallaç mülkleri ve iki taraftan umum yol ile sınırlı bir dükkanın ve yine adı geçen şehirde bir taraftan Semerci Topal Ömer ile sınırlı bir dükkan ile sınırlı bir dükkan ile toplamı dört dükkanımı ve yine Kabuklu adıyla bilinen bir yer,bir taraftan sülalem Hacı Mehmet Vakfı ve bir taraftan büyük nehir ve bir taraftan Hacı Ahmet mülkü ve bir taraftan atölye arkı ile sınırlı kabuk atölyesini ve yine mülküm olup zaviye ve cami-i şerif tarafından bir taraftan Yusuf Mescidi İmam Molla Mehmet ve bazen Mustafa Bese mülkleri ve bazen umum yol bir taraftan Mağman adlı köyün imamı diğer Molla Mehmet mülkü ve iki taftan umum yol ile sınırlı ağaçlar(sarhoşluk veren ağaçlar) ve bu ağaçların dışındaki ağaçlar,bahçem dahilinde bekleme odaları bina olmak üzere vakıf ve sınırlama ve yine nazar-ı mezbûrdan vaki halkın yanında ve komşuları yanında belirlenen sınır,alım satan yapanların mülkü olan Kedür Mezrasının tamam malikanesini ve Zeyretiç adlı köyün malikhanesinin yarısını vakfedip ve bilinen Kalenderhane yerinin vakfa uygun olan Pürnar Köyünden Hacı İvaz yerinin tamam malikanesini Carut Bağı ve (Solgöl)Sulugöl mezralarının malikanesinin üçte biri ve Taşköprü yakınındaki iki ölçek tohum alabilir yerin tamam mülkünü ve icara bağlanmış olan ve kendi vakfı olan Kedür Vezirke ve dekakının ve kabuk atölyesi ve bilinen bahçe içerisinde icar ve bina olunan sakinlerin odalarının icarlarında meydana gelen ve zikrolunan gelirler zaviye ve cami-i şerifi hizmetçilerine vakfı gelmediğinden yeni adı geçen yerde zaviyeye vakfı Sarınkat (Sarmuhat) isimli köyün malikanesinin cami-i şerif ve zaviye hizmetçilerine ve deruhunu kasabada usulü üstünde bulunan bir göz su değirmeni gelirlerini dahi taamiyelerine…..”
