NİKSAR KEŞFİ CAMİİ VE DİĞER ESERLERİ YAPTIRMA VE ONARMA VE KORUMA DERNEĞİ
Niksar Keşfi Camii ve Diğer Dini Eserleri Yaptırma ve Onarma ve Koruma Derneği,(60.001.085) 1964 yılında kurulmuştur. Halen Kılıçarslan Mah. Cami Pasajı 13/A 'da faaliyetlerini sürdürmektedir. İlk kurucular arasında Tokat Eski Milletvekillerinden Hacı Mustafa Özdemir ,Bedrettin Aydın, Hasan Özgen,Yılmaz Bayar, Mehmet Erece bulunmaktadır. Uzun yıllar derneğin muhasipliğini yapan Mehmet Erece vefat edince onun yerine Hulusi Özbay (1925-1989) görevi üstlenmiştir.
Şu an ise Dernek başkanlığını Caminin İmam Hatibi Ekrem Bal yapmakta yönetiminde Salih Yücer (2.Başkan), Hüseyin Koç (Muhasip üye), Ahmet Erbaş ve Metin Çelikdelen yer almaktadır.Bu konuda 2013 Ağustos ayında görüştüğümüz 1964-1986 yılları arasında görev yapan Keşfi Camii eski Başimamlarından ve kurulan dernekte 1976 yılından itibaren kadar görev alan Hüseyin Koç Hocamız (1942-)kısaca bize şu bilgileri aktardı:
“Asıl caminin yapımına ön ayak olan kişilerden biri 1968-1974 yılları arasında bir dönem Niksar Belediye Başkanı olan Cavit Tahmiscioğlu'dur. (1924-2010) .O dönemde caminin yapımı için 120.000 lira Hacı Mustafa Özdemir verdi. Ancak cami bir türlü yıktırılamayınca bu para İmam Hatip Lisesi yapımına aktarıldı. Ancak o yıllarda bu okulun açılmasına da izin verilmeyince orası Niksar Sanat Okulu olarak hizmete açıldı.”
KEŞFİ OSMAN EFENDİ CAMİİNDE GÖREV YAPAN BAZI ŞAHSİYETLR
HACI AHMET NİKSARÎ: Halk arasında Hoca Ahmet Niksari ya da Şeyh Hacı Ahmet Efendi diye bilinen Hacı Ahmet Karahan, 1279 (1861) yılında Mesudiye ilçesinin Beyseki köyünde doğdu. İlk eğitimini devrin alimlerinden olan babası Yusuf Efendi'den almış daha sonra Çorum'a giderek Şeyranlı Şeyh Mustafa Efendi'den yıllarca ders görerek icazet almıştır. 1889 Yılında hocasının isteği üzerine Niksar'a dönerek Nizamettin Yağıbasan Medresesinde ders vermeye başlamıştır. 1910 yılında aynı medresenin müderrisliğine atanmıştır. Cumhuriyetin ilanından sonra Keşfi Osman Efendi Camiinde uzun yıllar vaaz vermiştir. 1935 yılında vefat etmiş, cenazesini kardeşi Ömer Lütfi Efendi kıldırmıştır. Büyük bir cemaat eşliğinde Melik Gazi Kabristanlığına defnedilmiştir. Niksar Belediyesi 2012 yılında mezarını yeniden onararak sevenlerinin dualarına açmıştır.
(Değerli ağabeylerimiz Ertuğrul ve Atalay Karahan Hacı Ahmet Niksâri'nin ikinci eşi Sündüs Hanım'dan olan oğlu Mehmet Faik Karahan'dan dolayı torunudur.)
Vefatından sonra Es-Seyyid Hamid Hamideeddin Ateş Efendi'nin isteği üzerine M.Tektaş tarafından aşağıdaki kitabe kaleme alınmıştır.
“HÜVE'L BÂKİ
Tariki Nakşide erdi kemale
Âşık idi daim nur-ı Cemâle
Pir-i Çorûmi'den terbiye aldı
Hakikat marifet bahrine daldı
Tokadî Hâki'den aldı hilafet
Ahlakında müzeyyendi letafet
Sivasî Taki'yle îrşad yolunda
Gayretler gösterdi Tokat İlinde
Garîbu'llahi Sivas'a olunca teslim
Senedi meşhurla oldu tesellüm
İhramcızâde de nişân-ı hürmet
Bu yüce veliye vererek kıymet
Altın silsileye yazıldı ismi
Burada metfundur o aziz cismi
Şeyh Hacı Ahmet Niksârî şâhin
Rahmet ummanına daldı Allah'ın”
(Hacı Ahmet Niksarî ile ilgili makalemiz Niksar Danişmend Gazetesinde “İzmir'in İşgaline Karşı Bölgemizde İlk Telin Mitingi” başlığı altında yayınlanmıştır.)
ÖMER LÜTFİ EFENDİ(ZARAKOL): Mesudiye Beyseki Köyünde 1294(1878)yılında doğmuştur. Hacı Ahmet Niksari'nin kardeşidir. O da ilk eğitimini babası Yusuf Efendi'den almıştır. 1902 yılında Niksar Kazası Müderrisliğine atanmış müderrislikler kaldırılınca Keşfi Camii Vaizlik görevinde bulunmuştur. 1936 yılında Niksar'da vefat ederek Melik Gazi Kabristanlığındaki aile kabristanlığına defnedilmiştir.
HACI HAFIZ SÜLEYMAN EFENDİ: 1255 (1839) Yılında Niksar'da doğmuştur. Fazlızâde Ali Efendi'nin oğludur. İlk eğitimini Ulu Camii imamı olan dedesinden aldıktan sonra, Niksar'daki mevcut medreselerde yapmış 1854 yılında İstanbul'a giderek Uzunçarşı'da Atik İbrahim Paşa Medresesinde devrin alimlerinden Kömürcüzâde İbrahim Efendi'den ders ve icazet almıştır. 1877 yılında Niksar'a dönerek Şeyh Keşfi Osman Efendi Camii İmamlığına ve Şeyh Ahmet Efendi Medresesi Müderrisliğine atanmıştır Kırk beş yıl bu görevi sürdürmüş, 1921 (?) yılında vefat ederek Niksar Melik Gazi Kabristanlığına defnedilmiştir.
Bu konuda naçizane yaptığımız araştırmalarımızı “VAKIF MALINA KONAN EL ONMAZ” sözünü bir kez daha hatırlatıp Saygıdeğer Rami GüMEN Ağabey'in şiiriyle tamamlıyoruz.
HZ.KEŞFİ OSMAN EFENDİ
“Şehr-i İstanbul'da Aziz Mahmut Hüdayi
Göndermiş Niksar'a bir mücahit fedayi.
İlim ameliyle Niksar'a ışık olmuş
Ermiş, erenlerle yüce Mevlâ'yı bulmuş.
Danişmend'in beldesinde seneler kalmış
Muhterem hocasından tam icazet almış.
İsmi Hazreti Şeyh Osman Keşfi Efendi
Kalmadı artık onun benzeri menendi.
Keşfi Camiinde bir köşede metfundur.
Belli Niksar ondan O Niksar'dan memnundur.
Meczup gibi dolaştık geldik dergahına
Bizi kabul et külliye-i evkafına.
Keşfi Caminin bilge muhterem banisi...
Burda yatar ismiyle müsemma hamisi.
Yüce Mevla'dan dileriz ruhu şad olsun
Hz.Allah'ın rahmeti üzerine olsun.”
Rami Gümen 20.03.2013
*Yararlanılan Kaynaklar ve görüşme yapılan şahsiyetler
------------------------------------------
-Vakıflar Genel Müdürlüğü Arşivleri
-Başbakanlık Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğü Arşivleri
-Tapu Kadastro Genel Müdürlüğü Arşivleri
-Niksar'da Vakıflar ve Tarihi Eserler, Niksar Kaymakamlığı-Niksar Belediyesi 2002.Hasan Akar,M.Necati Güneş
-Erzurum Kandilleri, Abdürrezzak Türk Erzurum Gazetesi 23.02.2012
-Kitabeler, İsmail Hakkı Uzunçarşılı, İstanbul 1927 Maarif Vekaleti
-Vakıflar İdaresi'nin Günümüze Ulaştırdığı Ahşap Bir Yapı Keşfi Osman Efendi Tekkesi, Esin Demirel Vakıflar Dergisi 1990,21. Sayı
-Vakıf Eser Eski Fişi (VGM)1986
-İslam Ansiklopedisi 25.cilt.Türkiye Diyanet Vakfı
-Cihat Taşkın Arşivi,-Cavit Tahmiscioğlu Arşivi, Hasan Akar Arşivi, Müjdat Özbay Arşivi, Eser Günal Arşivi
-M.Necati Güneş, Niksar Eski Belediye Başkanı Cavit Tahmiscioğlu ile Yapılan Röportaj,28.09.1989.
-Ali Nejat Ölçen- Ankara eski- Milletvekili
Müjdat Özbay-Niksar Belediye Başkan Yardımcısı
Hüseyin Koç. Niksar keşfi Osman Efendi Eski İmam Hatibi
Ekrem Bal, Niksar Keşfi Osman Efendi İmam Hatibi