Babam otuz yıl Hoca Emmi dediğimiz ve çok sevdiğimiz İsmail Dabak ile ortaklık etti.
Taşhan'da olduğu kadar şehirde de çok sevilip sayılan babam aynı zamanda 33 sene Semerkant Mah. Muhtarlığını yaptı. Seçimlerde karşısına aday çıkmazdı.12 Eylülde 1980'deki askeri ihtilal sonrası bile valilik onun muhtarlığını elinden almadı.
Haldeki sebze ve meyvelerin fiyatlarını genellikle babamların kurduğu bir komisyon tespit ederdi. Diğer komisyoncular, hatta Taşhan dışından başka esnaflar bir problemleri olduğunda tecrübe ve duydukları güvenlerinden olacak ona danışırlardı.
Kayseri 'de Meysu adıyla meyve suyu üreten büyük bir fabrika vardı. Yaz sezonunda Tokat'taki Dimes gibi -kampanya açar- şeftali, karadut ve vişne ağırlıklı olmak Taşhan'dan tonlarca ürün toplardı. Babam bir müddet onlarla çalıştı ancak diğer komisyoncuların da faydalanması, gçlenmesi için işi Salih Varazlı başta olmak üzere diğerlerine bıraktı. Ayrıca bir dönem de biz Bartın Türkeli Konserve Fabrikasına taze (yeşil) fasulye toplayıp kamyon kamyon gönderdik. Sonrasında yukarıda da belirtiğim gibi paylaşımcılığından ötürü babam bu işi de diğer esnaflara havale etti.
Ortaklıktan Hüzünle Ayrılmalar
Haliyle işler büyüyünce ortaklıktan ayrılanlar oldu. Ben askere gidip döndüm. Bu arada düğünüm oldu. Babam öyle titizdi ki, düğünüm sırasında bana harcadıklarını diğer ortaklarına hak geçmesin diye kalem kalem yazmış ve kasaya bırakmış. Zaten babam daha çok dükkâna giren malların giriş ve çıkışlarını, müstahsil ve müşteri işlerini koordine eder, kasayı Hoca Emmiye ( İsmail Dabak'a) bırakırdı. Ne kadar benim için düğünde masraf etmiş ise iş karşılığında da-aynı miktarda- Hoca İsmail Dabak'a verdi. Bu parayla da Hacca gitmesini önerdi.
İsmail Dabak (Hoca Amca) Hac dönüşü bir karar vermiş demek ki babama :”Sebati beni artık bu işten –ayır-azat et” Dedi. Haliyle babam bu sözler karşısında oldukça hüzünlendi, otuz yılı aşkındır birlikte olup, ağrıyıp incinmediği arkadaşının bu talebine cevap vermek kolay değildi. Bir alttan bir üstten iki komşu çağrıldı. Kasanın anahtarını verdi. Komşulara açın, siz sayın dedi. Bana da kahve yaptırdı.
İsmail Dabak Amcamız omuz kantarından yükten dolayı omzu biraz eğri idi. Ayrılırken ağlaştılar, çok zor oldu bu ayrılık. Zira otuz yıllık bir beraberlik ticari ve ailevi dostluğu birkaç saat sonra bitirmek kolay değildi. Helalleştiler, kucaklaştılar. Ayrılırken İsmail Amca babamdan sadece omuz kantarını hatıra olsun diye istedi.
Bunun üzerine 1987 yılında babam beni ortak etti. Ben de bu işe 2021 yılına kadar devam ettim. Babam ise 1995 yılına kadar yani vefatına dek işimize fazla müdahil olmadan daha çok bize rehberlik ederek komisyonculuğu sürdürdü.
Babam Taşhan ve yeni hale yürüyerek gider gelirdi. Bakkallar veresiye alırlar cumartesi günleri bu paralar toplanırdı. Müstahsillere alacakları cumartesi günleri dağıtılırdı. Bağkur'dan emekli oldu. Tokat Belediye Meclis Üyeliği de yaptı.
İSMAİL DABAK (HOCA)
Komisyoncu İsmail Dabak'ın Oğullarından Mehmet Dabak ile 2022 Ocak ve Mart Aylarında Tokat'ta Yapılan Görüşmeler.
Tokat Gazi Osman Paşa Lisesi'nden de dönem arkadaşım olan, kadim dostum Mehmet Dabak 1959 Tokat doğumlu olup baba İsmail, (1928-1994) anne Rabia Hanımdır. İlkokulu Namık Kemal İlkokulu'nda, ortaokul ve liseyi GOP Lisesi'nde (orta ve lise) ,yükseköğrenimini Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi'nde tamamladı. Halen Tokat Milli Piyango İhya Balak Fen Lisesi'nde Din kültürü ve Ahlak Bilgisi Öğretmeni olarak görevine devam ediyor.
İşte Mehmet Dabak'ın anlatını ile ailenin kısa tanıtımı ve Taşhan'ın o günleri:
“Bizim aileden dedem Mehmet Efendi ve eşi Satı Hanım halk arasında “93 Harbi “ olarak bilinen 1877-1878 Osmanlı Rus Savaşları sırasında Erzurum'un işgal edilmesi üzerine zor şartlarda kağnılarla yola düşerek Tokat'a gelip yerleşmişler. Bir tarım şehri olan Tokat'ta dedem bağ ve bahçe işleriyle uğraşıp geçimini temin etmiş. Çocukluğumdan itibaren ilerleyen yaşına rağmen dedemin babamın yanında ona yardımcı olduğunu biliyorum.
Babam nüfus kaydına göre 14 Mart 1928'de Tokat'ta doğmuş ama bize doğrusunun 1926 doğumlu olduğunu söylerdi. İlkokulu Gazi Osman Paşa İlkokulu'nda, ortaokulu Tokat'ın o dönem en yüksekokulu olan ve mezunlarının daire müdürü olduğu bugünkü GOP Lisesi'nin yerinde olan Tokat Ortaokulu'nda tamamlamış.
Dedem onun ticareti öğrenmesini istemiş olacak ki zamanın meşhur esnaflarından yıllarca Tokat Milletvekilliği ve bakanlık görevlerinde bulunan Ali Şevki Erek Bey'in (1935-) babası Cevdet Erek'in (1905-1973) Binbirçeşit adlı mağazasına çalışması ve kendini yetiştirmesi için vermiş.”
(Babamı çok seven Ali Şevki Erek Bey Tokat'a geldiği zaman yanına uğrar, komşularla birlikte onun özenle hazırladığı Tokat tavasından yemek yer, kahve içer sohbet ederlerdi)
Bu bilgiler üzerine Tokat Eski Milletvekili ve Bakanlarımızdan Saygıdeğer Ağabeyim Ali Şevki EREK'i arayarak mağaza arkadaşı İsmail Dabak ile ilgili kısaca da olsa görüşlerini aldım.
